Những tín hiệu tích cực trong việc triển khai thực hiện vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước 7 tháng năm 2023

Năm 2023, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường cả về chính trị, an ninh, kinh tế, xã hội. Lạm phát tuy có giảm dần nhưng vẫn ở mức cao, chi phí sản xuất kinh doanh tiếp tục xu hướng tăng,thị trường tài chính, tiền tệ, bất động sản toàn cầu gặp nhiều khó khăn. Trong bối cảnh đó, khơi thông nguồn lực, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công có vai trò hết sức quan trọng, góp phần phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng. Trong 7 tháng  năm 2023, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ ngành và địa phương đã nỗ lực tập trung đẩy nhanh triển khai thực hiện các dự án, công trình, đặc biệt đến thời điểm quý III, nhiều dự án khởi công mới trong năm đã hoàn thành thủ tục đầu tư, đi vào triển khai thực hiện, nên nhìn chung khối lượng thực hiện cao hơn nhiều các tháng đầu năm.

Vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước tháng 7 năm 2023 ước đạt 58536,1 tỷ đồng, bằng 8,3% kế hoạch năm và tăng 28,4% so cùng kỳ năm trước. Tính chung 7 tháng đầu năm 2023, vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước ước đạt 291029,7 tỷ đồng, bằng 41,3% kế hoạch năm và tăng 22,1% so cùng kỳ năm trước, gồm có: Vốn Trung ương quản lý đạt 54101,5 tỷ đồng, bằng 40,6% kế hoạch năm, tăng 29,4% cùng kỳ; Vốn địa phương quản lý đạt 236928,2 tỷ đồng, bằng 41,5% kế hoạch năm, tăng 20,5% so với cùng kỳ. Trong đó, vốn ngân sách nhà nước cấp tỉnh đạt 163310,3 tỷ đồng, bằng 39,5% kế hoạch năm, tăng 35,2%; vốn ngân sách nhà nước cấp huyện đạt 63882,3 tỷ đồng, bằng 45,9% kế hoạch, tăng 10,9%; vốn ngân sách nhà nước cấp xã đạt 9735,6 tỷ đồng, bằng 51,4% kế hoạch, tăng 3,8%.

Vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước 7 tháng các năm 2019-2023 

Trong 7 tháng năm 2023, các địa phương trên cả nước đã thực hiện được một số dự án và công trình lớn như:

Hà Nội:  Dự án Xây dựng hệ thống xử lý nước thải Yên Xá Thành phố Hà Nội, tổng mức đầu tư đạt16293.4 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 716.3 tỷ đồng. Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị thí điểm Hà Nội, đoạn Nhổn – Ga Hà Nội, tổng mức đầu tư đạt 32910 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 701.8 tỷ đồng. Xây dựng Cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2, tổng mức đầu tư đạt 2538.2 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 227.1 tỷ đồng. Xây dựng đường vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục giai đoạn 1, tổng mức đầu tư đạt 7211 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 150.1 tỷ đồng. Xây dựng Cung thiếu nhi Hà Nội, tổng mức đầu tư đạt 1376.5 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 87.1 tỷ đồng.

Lào Cai: Cầu biên giới qua sông Hồng tại xã Bản Vược và hạ tầng kết nối, tổng mức đầu tư đạt1490 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 283 tỷ đồng. Hạ tầng đường Trần Hưng Đạo kéo dài đoạn 1 từ km0+00 – km1+544m, tổng mức đầu tư đạt 472.7 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt190.9 tỷ đồng. Càng hàng không SaPa, tổng mức đầu tư đạt 1200 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt188.4 tỷ đồng. Dự án thành phần 1(giải phóng mặt bằng và tái định cư ) cảng hàng không Sa Pa, tổng mức đầu tư đạt 532 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 136.1 tỷ đồng. Đự án đường nối cao tốc Nội Bài – Lào Cai đến thị trấn Sa Pa, tổng mức đầu tư đạt 2518 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 131.8 tỷ đồng.

Quảng Ninh: Đường nối từ cao tốc Hạ Long – Hải Phòng đến thị xã Đông Triều, đoạn từ nút giao Đầm Nhà Mạc, tổng mức đầu tư đạt 9425 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 394.9 tỷ đồng. Cầu cửa Lục 3, tổng mức đầu tư đạt 3200 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 364.1 tỷ đồng. Cao tốc Vân Đồn – Tiên Yên, tổng mức đầu tư đạt 3667 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 342.2 tỷ đồng. Đường nối Hạ Long với cầu Bạch Đằng tỉnh Quảng Ninh, tổng mức đầu tư đạt 6416 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 330.7 tỷ đồng. Đường nối từ đường cao tốc Hạ Long – Hải Phòng(Km 6+700) đến đường tỉnh 331(giai đoạn 1), tổng mức đầu tư đạt 1492.3 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 157.4 tỷ đồng.

Hải Phòng: Dự án đầu tư trung tâm Chính trị – Hành chính thành phố, hệ thống hạ tầng đồng bộ tại Khu đô thị Bắc sông Cấm, tổng mức đầu tư đạt 2513.2 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 958.1 tỷ đồng. Dự án đầu tư xây dựng công trình trung tâm hội nghị tại Khu đô thị Bắc Sông Cấm, tổng mức đầu tư đạt 2336.9 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 773 tỷ đồng. Dự án Cầu Bến Rừng, tổng mức đầu tư: 1941 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 496 tỷ đồng. Dự án tuyến đường bộ ven biển đến ngã 3 Vạn Bún (giai đoạn tiếp), tổng mức đầu tư đạt 832.7 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 224.6 tỷ đồng. Dự án thành phần xây dựng các công trình hạ tầng khu bay – Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, tổng mức đầu tư đạt 656.3 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 196.3 tỷ đồng.

 TP. Hồ Chí Minh: Dự án giải phóng mặt bằng đường vành đai 3, tổng mức đầu tư: 11500 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 7824.6 tỷ đồng. Dự án metro Bến Thành Suối Tiên, tổng mức đầu tư đạt 43757.2 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 1047 tỷ đồng. Dự án Vệ sinh môi trường TPHCM – Giai đoạn 2, tổng mức đầu tư đạt 11132.9 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 780.9 tỷ đồng. Bệnh viện đa khoa thủ Đức, tổng mức đầu tư đạt 1915 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 515.4 tỷ đồng. Dự án đường vành đai 3 (thành phần 2), tổng mức đầu tư đạt 1000 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 460.3 tỷ đồng.

Đồng Nai: Dự án hạ tầng đường trục trung tâm thành phố Biên Hòa, tổng mức đầu tư đạt 1146 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 151.1 tỷ đồng. Dự án đường ven sông Đồng Nai, tổng mức đầu tư đạt 1289.2 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 136.5 tỷ đồng. Xây dựng đường trục trung tâm thành phố Biên Hòa (cầu Thống Nhất và đường kết nối 02 đầu cầu), tổng mức đầu tư đạt 3131 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt 128.4 tỷ đồng. Dự án đường 25 C giai đoạn 1(đoạn từ Hương lộ 19 đến đường 319), tổng mức đầu tư đạt 646 tỷ đồng, ước thực hiện từ đầu năm đến tháng 7 đạt121.2 tỷ đồng.

 Các chủ đầu tư, các đơn vị thi công cũng tập trung triển khai thi công nghiêm túc, khẩn trương nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng dự án, công trình. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi thì còn tồn tại một số bất cập chưa thể khắc phục triệt để như trong công tác giải phóng mặt bằng, chuẩn bị dự án, lựa chọn nhà thầu, đấu thầu, hoàn thiện các thủ tục đầu tư, năng lực về thẩm định, kiểm tra, giám sát, thi công còn hạn chế, việc cập nhật, rà soát, công bố giá vật liệu xây dựng chưa phản ánh kịp thời thay đổi của thị trường, quy định về phương án thiết kế của các dự án không có cấu phần xây dựng, năng lực của một số nhà thầu, một số nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư còn chậm do vướng các thủ tục về đất đai, điều chỉnh quy hoạch chi tiết khu đất xây dựng, các dự án vốn nước ngoài thực hiện do thời gian lập đề xuất dự án triển khai thực hiện kéo dài, thủ tục gia hạn Hiệp định và điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án mất nhiều thời gian,… cũng đã ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện chung kế hoạch vốn đầu tư công năm 2023.

Số vốn kế hoạch đầu tư công năm 2023 cần thực hiện và giải ngân 5 tháng cuối năm là rất lớn (gần 59% kế hoạch), để thực hiện và giải ngân hiệu quả, đạt mục tiêu trên 95% kế hoạch năm, các Bộ ngành và địa phương cần tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

– Bám sát, quyết liệt triển khai hiệu quả các Nghị quyết của Chính phủ, các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc phân bổ, thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2023.

– Tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động quản lý, sử dụng nguồn vốn đầu tư công như các quy định về chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, xây dựng, định giá đất, khai thác tài nguyên khoáng sản (đất san lập, cát, sỏi) …để kịp thời xử lý, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh nhằm đẩy nhanh việc thực hiện và giải ngân các dự án.

– Tiếp tục nghiên cứu cơ chế chính sách đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của từng cấp chính quyền.

– Tiếp tục nghiên cứu và có những giải pháp hữu hiệu để xử lý các điểm nghẽn, nút thắt về đất đai, thủ tục hành chính, thể chế để đẩy nhanh thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho các dự án chậm thực hiện, đặc biệt là các dự án trọng điểm, quy mô lớn, có sức lan tỏa, nâng cao năng lực sản xuất của nền kinh tế.Ban hành kế hoạch và giải pháp cụ thể tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc đền bù, giải phóng mặt bằng, đấu thầu, đẩy nhanh tiến độ thi công.

– Chính phủ cần có chính sách để điều tiết, kiểm soát giá nguyên vật liệu xây dựng, nguồn cung vật liệu xây dựng.

– Ban hành kế hoạch thực hiện và giải ngân cho từng chủ đầu tư và yêu cầu cam kết tiến độ thực hiện và giải ngân của dự án, trường hợp không đạt tiến độ cam kết sẽ kiên quyết xem xét điều chuyển vốn cho dự án có tiến độ thực hiện và giải ngân tốt và cần bổ sung vốn.

– Tăng cường tần suất kiểm tra dự án để chấn chỉnh ngay các tồn tại, bất cập. Chủ động rà soát tháo kịp thời tháo gỡ các khó khăn vướng mắc.

– Chủ động rà soát, đánh giá khả năng thực hiện và giải ngân của từng dự án  để có phương án điều chỉnh kế hoạch vốn từ những dự án chậm thực hiện sang những dự án thực hiện và giải ngân tốt còn thiếu vốn trong nội bộ của bộ ngành, địa phương theo quy định nhằm thực hiện và giải ngân hết kế hoạch vốn được giao trong năm 2023.

– Các bộ, ngành, địa phương cần phân công các lãnh đạo chịu trách nhiệm theo dõi tiến độ từng dự án để đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nảy sinh. Kết quả thực hiện và giải ngân của các dự án sẽ là căn cứ chủ yếu để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ năm 2023 của lãnh đạo được phân công theo dõi, chủ đầu tư dự án và cá nhân liên quan.

– Chỉ đạo các chủ đầu tư, đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, làm thủ tục thanh toán giải ngân ngay khi có khối lượng hoàn thành, không để dồn đến cuối năm.