Tổng cục Thống kê tiếp và làm việc với Cơ quan Hợp tác và Phát triển I-ta-li-a

Sáng ngày 15/8/2023, tại Hà Nội, Tổng cục Thống kê (TCTK) đã tiếp và làm việc với đoàn Cơ quan Hợp tác và Phát triển I-ta-li-a (AICS) để trao đổi và thống nhất các lĩnh vực đề xuất AICS hỗ trợ và Istat thực hiện thông qua một dự án mới. Tổng cục trưởng TCTK Nguyễn Thị Hương chủ trì buổi họp. Tham dự cuộc họp, về phía TCTK có đại diện lãnh đạo Cục Thu thập dữ liệu và Ứng dụng công nghệ thông tin thống kê, Vụ Thống kê Công nghiệp và Xây dựng, Vụ Thống kê Xã hội và Môi trường, Vụ Thống kê Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản, Vụ Thống kê nước ngoài và Hợp tác quốc tế. Về phía AICS có Bà Tiziana Fusco, trưởng Văn phòng AICS Hà Nội; ông Michele Boario, Trưởng bộ phận Chương trình Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia.

Tại buổi làm việc, Tổng cục trưởng Nguyễn Thị Hương đã bày tỏ niềm vui mừng khi được đón tiếp đoàn AICS đến làm việc với Tổng cục Thống kê. Tổng cục trưởng cũng mong muốn hai bên trao đổi và thống nhất các lĩnh vực đề xuất AICS hỗ trơ và cơ quan thống kê I-ta-li-a (Istat) triển khai thực hiện.

Bà Phí Thị Hương Nga, Vụ trưởng Vụ Công nghiệp và xây dựng đã trình bày các hoạt động đề xuất liên quan đến lĩnh vực công nghiệp và xây dựng:

–  Mong muốn nâng cao hơn nữa chất lượng số liệu thống kê tần suất nhanh, cụ thể là chỉ số sản xuất công nghiệp hàng tháng, quý; phương pháp chuyển đổi năm gốc và cập nhật quyền số hàng năm đối với các chỉ tiêu Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP), chỉ số tiêu thụ, chỉ số tồn kho. Hiện tại, Vụ Thống kê Công nghiệp và Xây dựng cũng đã có những nghiên cứu bước đầu nhằm thực hiện chuyển đổi năm gốc, hiện tại IIP tính theo năm gốc 2015 và có kế hoạch chuyển đổi năm gốc sang năm 2025. Tuy nhiên, hiện tại chưa thể chuyển đổi bởi thời gian đại dịch Covid – 19 xảy ra làm ảnh hưởng đến cấu trúc kinh tế. Để phục vụ kỳ chuyển đổi năm gốc sắp tới, Vụ Thống kê Công nghiệp và Xây dựng đang nghiên cứu và gặp khó khăn ở một số vấn đề sau: (1) Chọn mẫu đáp ứng được nhiều tiêu chí tính toán các chỉ tiêu ngành công nghiệp cho toàn quốc, vùng và 63 tỉnh/thành phố; (2) Cách cập nhật quyền số phù hợp với thực tế của Việt Nam để phản ánh cập nhật nhất những sản phẩm mới, ngành mới phát sinh làm thay đổi đáng kể tỷ trọng của các sản phẩm, ngành so với năm gốc; (3) Phương pháp điều chỉnh mùa vụ để phản ánh sát tình hình sản xuất ngành công nghiệp so cùng kỳ, so tháng trước.

– Mong muốn tăng cường năng lực phân tích, dự báo chỉ số sản xuất công nghiệp và mối quan hệ giữa sản xuất, tiêu thụ và tồn kho ngành công nghiệp.

Đại diện cho vụ Thống kê Xã hội và Môi trường, bà Phạm Thị Quỳnh Lợi cảm ơn Istat đã hỗ trợ để giúp Vụ thực hiện thành công báo cáo thí điểm về môi trường và biến đổi khí hậu. Ở giai đoạn tiếp theo, bà đã đưa ra các đề xuất và mong muốn được hỗ trợ các hoạt động sau:

 – Hỗ trợ nghiên cứu về thống kê tội phạm, cụ thể là điều tra thí điểm để xem xét, tính toán các chỉ tiêu tội phạm liên quan đến SDGs. Về phương pháp luận, Vụ đã được tham khảo của Cơ quan Liên hợp quốc về ma túy và tội phạm (UNODC). Tuy nhiên, việc thực hiện thu thập các chỉ tiêu liên quan thì chưa có thực tế.

– Mong muốn có thể xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê quốc gia về môi trường và biến đổi khí hậu; hướng dẫn và thử nghiệm tính chỉ số hoạt động môi trường tại Việt Nam.

– Nghiên cứu xây dựng bộ chỉ tiêu phản ánh đời sống dân cư và các nguyên nhân dẫn đến sự biến động tình hình đời sống dân cư; thử ghiệm thu thập thông tin thông qua lồng ghép vào các cuộc điều tra của TCTK.

Bà Vũ Thị Thu Thủy, Cục trưởng Cục thu thập dữ liệu và Ứng dụng công nghệ thông tin thống kê đã đưa ra một số đề xuất liên quan đến điều tra và lĩnh vực công nghệ thông tin.

– Đối với điều tra: (1) Mong muốn xây dựng được bộ sổ tay ghi chép điện tử, các hộ dân cư tự cung cấp các thông tin, đặc biệt là các thông tin về thu nhập, chi tiêu, bởi có những cuộc điều tra như điều tra khảo sát mức sống dân cư dài và rất là khó thu thập thông tin; (2) Đối với điều tra trong lĩnh vực nông nghiệp, TCTK đang thực hiện 5 cuộc điều tra hàng năm, để đáp ứng được đầy đủ hơn và kịp thời hơn cho việc biên soạn chỉ tiêu thống kê kinh tế, đặc biệt là biên soạn chỉ tiêu GDP và GRDP. Dự kiến trong năm 2024 sẽ có những nghiên cứu để cải tiến 5 phương án điều tra về lĩnh vực nông nghiệp. TCTK cũng đang tìm kiếm những chia sẻ của các quốc gia liên quan đến lĩnh vực điều tra nông nghiệp; (3) Đối với cập nhật quyền số điều tra IIP hàng năm cũng cần phải nghiên cứu kỹ và phải có điều tra thí điểm để xem xét các phương pháp để thay đổi. Như vậy năm 2024 và 2025 cần thiết phải thực hiện nghiên cứu về phương pháp luận, đồng thời phải có điều tra thí điểm đối với lĩnh vực này; (4) Xem xét các dàn mẫu để thực hiện chọn mẫu cho các cuộc điều tra. Hiện nay, TCTK có dàn mẫu chủ từ cuộc Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, từ dàn mẫu chủ đó sẽ thực hiện chọn mẫu cho điều tra hộ dân cư. Tuy nhiên, với mỗi cuộc điều tra mẫu rất riêng lẻ, chưa có sự kết nối. TCTK cũng đã kết nối dữ liệu của các mẫu của các cuộc điều tra với nhau để làm giàu thêm nguồn thông tin của các cuộc điều tra.

– Đối với đề xuất ứng dụng công nghệ thông tin: (1) Liên quan đến vấn đề AI và Chatbox, cũng như điều tra qua điện thoại trong thu thập và khai thác thông tin thống kê; (2) Đào tạo về machine learning và công cụ xử lý dữ liệu lớn

Bà Đỗ Thị Thu Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Thống kê Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản đưa ra một số đề xuất liên quan đến lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản như: (1) Biên soạn đến việc soạn tài khoản tài sản liên quan đến rừng và và tài khoản đất lâm nghiệp; (2) Xây dựng hệ thống chỉ tiêu và phương pháp luận tính toán chỉ tiêu thống kê về kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; (3) Mong muốn về phía AICS có những khuyến nghị đối với Việt Nam để thực hiện các dự án về lĩnh vực thống kê nông, lâm nghiệp và thủy sản liên quan đến môi trường cùng với các dự án chung khu vực ASEAN.

Sau khi nghe các ý kiến đề xuất từ các đơn vị, Bà Tiziana Fusco, trưởng Văn phòng AICS Hà Nội đã ghi nhận các đề xuất và sẽ chia sẻ với Istat để phía Istat tham gia ý kiến đóng góp thêm thông tin đầu vào, ví dụ về mặt chuyên môn hay về năng lực kỹ thuật để làm cơ sở xây dựng hợp tác cho các dự án tiếp theo, đồng thời cũng chia sẻ các đề xuất của phía Việt Nam và các ý kiến của Istat với cơ quan Lào và Cam-pu-chia trên tinh thần dự án hợp tác tới sẽ là hợp tác các bên giữa cơ quan thống kê I-ta-li-a với cơ quan thống kê các nước Việt Nam, Lào và Cam-pu-chia để hướng tới mục tiêu cuối cùng là nâng cao năng lực thống kê cho các nước và đồng thời cũng cải thiện chất lượng số liệu thống kê để đảm bảo được tính so sánh về mặt số liệu thống kê giữa các nước trong khu vực và các nước láng giềng với nhau. Các lĩnh vực tập trung ưu tiên là các lĩnh vực thách thức, khó khăn mang tính chất xuyên quốc gia, xuyên biên giới và cả nguồn lực liên quan đến ba quốc gia. Đồng thời, cơ quan AICS cũng sẽ cân nhắc các đề xuất của các nước với cơ quan thực hiện dự án là Istat và các ưu tiên về mặt chính sách phát triển và chính sách hỗ trợ cả ba nước trong khu vực.

Kết thúc buổi làm việc, Tổng cục trưởng Nguyễn Thị Hương đã gửi lời cảm ơn phía AICS đã dành thời gian làm việc trực tiếp với TCTK. Hy vọng buổi làm việc sẽ có giá trị bằng những hợp tác cụ thể sau này và cũng mong muốn các bên làm việc trong sự kết nối chung không chỉ trong nội bộ Việt Nam mà mở rộng ra khu vực đặc biệt là các nước anh em Lào và Cam-pu-chia.