Hội thảo quốc tế Quản lý hệ sinh thái dữ liệu, quản trị và giám hộ dữ liệu

Ngày 16/8/2023, tại Hà Nội, Tổng cục Thống kê phối hợp với UNFPA tổ chức Hội thảo quốc tế về quản lý hệ sinh thái dữ liệu, quản trị và giám hộ dữ liệu bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến, với mục đích trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và trong nước về những vấn đề chung trong quản lý, quản trị, giám hộ dữ liệu nhằm gia tăng giá trị của dữ liệu, giúp nâng cao nhận thức của các cơ quan sở hữu dữ liệu từ bộ ngành và các đối tượng liên quan. Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Thị Hương và Ông Rémi Nono Womdim, Trưởng Đại diện Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) và Phụ trách tạm thời Văn phòng Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam đồng chủ trì Hội thảo.

Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Thị Hương

Tham dự trực tiếp tại Hội thảo có các Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê: Thủ trưởng các đơn vị thuộc Tổng cục; Lãnh đạo các phòng, ban của UNFPA tại Việt Nam; đại diện Văn phòng Chính phủ, các bộ ngành; đại diện một số tổ chức quốc tế và các diễn giả quốc tế đến từ cơ quan thống kê quốc gia, trường đại học một số nước và đông đảo cơ quan thông tấn báo chí. Cùng tham dự Hội thảo trực tuyến tại các điểm cầu các Cục Thống kê tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có lãnh đạo, công chức của 63 Cục Thống kê.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Thị Hương nhiệt liệt chào mừng các diễn giả và đại biểu đến tham dự Hội thảo quốc tế “Quản lý hệ sinh thái dữ liệu, quản trị và giám hộ dữ liệu”. Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh năm 2023 là năm dữ liệu số quốc gia của Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số quy định tại Quyết định số 17/QĐ-UBQGCĐS ngày 04/4/2023 ban hành Kế hoạch hoạt động của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số năm 2023. Hội thảo là dịp để các Tổ chức quốc tế, cơ quan Thống kê quốc gia, các bộ ngành tại Việt Nam và các chuyên gia chia sẻ về một chủ đề thiết thực và thời sự liên quan đến dữ liệu số, đó là: hệ sinh thái dữ liệu, quản trị và giám hộ dữ liệu; sử dụng dữ liệu số trong công tác thống kê; vai trò của cơ quan thống kê trong quản trị và giám hộ dữ liệu.

Tổng cục trưởng cho biết, Chính phủ Việt Nam đã xác định về vai trò quan trọng của dữ liệu trong công tác quản lý, chỉ đạo điều hành và xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng; thống nhất với quan điểm của Liên hợp quốc về “Dữ liệu tốt hơn, cuộc sống tốt hơn”. Chính phủ Việt Nam đã ban hành các văn bản quy định và hướng dẫn xây dựng hệ thống dữ liệu, thực hiện chuyển đổi số. Thực hiện chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân đang thực hiện và thích nghi với yêu cầu về thiết lập hệ sinh thái dữ liệu, quản trị dữ liệu.

Cũng trong bài phát biểu, Tổng cục trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tham gia và vai trò của cơ quan thống kê quốc gia trong quản trị và giám hộ dữ liệu, từ đó giúp nâng cao chất lượng của dữ liệu và thống nhất sử dụng nguồn dữ liệu quốc gia trong thực hiện các nhiệm vụ của cơ quan nhà nước tại các cấp, được quy định trong Luật Thống kê Việt Nam cũng như theo kinh nghiệm của nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Việc khai thác và sử dụng dữ liệu hành chính trong sản xuất thông tin thống kê đã và đang trở thành xu hướng trong công tác thống kê của nhiều nước trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Tuy vậy, sử dụng dữ liệu hành chính trong công tác thống kê hiện nay còn gặp một số khó khăn, thách thức, như: Nguồn dữ liệu hành chính được thiết lập ban đầu phục vụ chính cho công tác quản lý, điều hành của bộ ngành chứ không phải cho mục đích thống kê, do vậy để khai thác và sử dụng trong công tác thống kê cần có thời gian nghiên cứu, tìm hiểu và tiếp tục hoàn thiện các dữ liệu hành chính để phục vụ sử dụng đa mục tiêu; nhiều bộ ngành chưa triển khai đồng bộ các cơ sở dữ liệu, chưa sẵn sàng kết nối thông tin với cơ quan thống kê.

Ở Việt Nam, với vai trò là cơ quan điều phối hoạt động thống kê, tổ chức hoạt động thống kê, Tổng cục Thống kê đang tiếp tục phối hợp với các bộ ngành trong hướng dẫn thực hiện các quy trình chuyên môn, nghiệp vụ thống kê; xây dựng hệ thống dữ liệu thống kê quốc gia từ các nguồn thông tin điều tra, tổng điều tra thống kê, cơ sở dữ liệu hành chính và các chế độ báo cáo thống kê cho hoạt động thống kê quốc gia nói chung và chia sẻ dùng chung giữa các cơ quan nhà nước; đặc biệt, xây dựng cơ sở dữ liệu thống kê quốc gia dựa nhiều hơn vào các dữ liệu hành chính sẵn có từ các cơ quan nhà nước. Để làm được điều này, Tổng cục trưởng Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh, chỉ riêng ngành Thống kê là không đủ, rất cần sự chung tay từ tất cả các cấp chính quyền trung ương, địa phương, các bộ ngành.

Phát biểu chào mừng hội thảo, Ông Rémi Nono Womdim, Trưởng Đại diện Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) và Phụ trách tạm thời Văn phòng Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam đánh giá, trong những năm gần đây, Tổng cục Thống kê Việt Nam và các bộ ngành đã có nhiều nỗ lực cung cấp dữ liệu và thống kê quốc gia. Tuy nhiên, hiện vẫn còn thiếu các dữ liệu phân tách, đặc biệt là theo các nhóm dân tộc thiểu số và theo độ tuổi, để hỗ trợ công việc hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến bất bình đẳng. Hơn nữa, việc sử dụng các dữ liệu thống kê hành chính vẫn còn rất hạn chế, vẫn còn thiếu những phân tích sâu về các vấn đề dân số thông qua các nguồn dữ liệu khác nhau như tổng điều tra, các điều tra dựa trên dân số, dữ liệu hành chính, các dữ liệu không chính thống và dữ liệu lớn để có thể hiểu sâu hơn những nhân tố ảnh hưởng và quyết định tới các biến động dân số. Hơn nữa, việc chia sẻ các dữ liệu giữa các bộ ngành và giữa các bên có liên quan ngoài chính phủ vẫn còn hạn chế do vẫn còn thiếu các quy định, quy chế cụ thể về chia sẻ và trao đổi dữ liệu.

Hiện nay, UNFPA đang hỗ trợ Tổng cục Thống kê thực hiện dự án 5 năm “Hỗ trợ Việt Nam xây dựng và sử dụng dữ liệu về dân số và phát triển có chất lượng phục vụ xây dựng và giám sát các chính sách, chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội; đồng thời theo dõi tiến độ đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững”, nhằm hỗ trợ Việt Nam áp dụng công nghệ và các nền tảng truyền thông mới trong việc thu thập, phân tích và phổ biến dữ liệu, và đảm bảo các chính sách, chiến lược và chương trình được xây dựng dựa trên bằng chứng nhằm đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững vào năm 2030.

Ông Rémi Nono Womdim tin tưởng những chia sẻ của các chuyện gia tại hội thảo sẽ là những kinh nghiệm quý báu, giúp Việt Nam tiếp tục nâng cao giá trị dữ liệu và củng cố sự hiểu biết sâu hơn về hệ sinh thái dữ liệu cho các nhà hoạch định chính sách, các cơ quan quản lý dữ liệu và các bên có liên quan khác của Việt Nam.

Toàn cảnh buổi Hội thảo

 Tại Hội thảo, các đại biểu được nghe 12 bài tham luận của các đại biểu đến từ Văn phòng Chính phủ, Tổng cục Thống kê, một số Bộ và các diễn giả đến từ UNFPA, ESCAP và Cơ quan Thống kê quốc gia một số nước: (1) Quản trị dữ liệu và cách thức áp dụng tại các quốc gia khu vực châu Á- Thái Bình Dương; (2) Quản lý Hệ sinh thái dữ liệu đang phát triển: Quản trị, quản lý Hệ sinh thái dữ liệu và vai trò của Cơ quan Thống kê Quốc gia; (3) Kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và bộ ngành, địa phương; (4) Quản trị  và quản lý dữ liệu để số hóa hệ sinh thái dữ liệu thống kê; (5) Vai trò tương tác của Hệ sinh thái dữ liệu quốc gia trong xây dựng Hệ sinh thái giáo dục số; (6) Thực trạng quản trị giám hộ và dữ liệu thống kê tại Việt Nam; (7) Sử dụng dữ liệu từ Hệ thống dữ liệu đăng ký công dân tập trung, đăng ký dân số và dữ liệu lớn – Kinh nghiệm của Thống kê Đan Mạch; (8) Quy trình sử dụng dữ liệu hành chính trong công tác phân tích thống kê tại Hàn Quốc; (9) Quản lý, chia sẻ dữ liệu hành chính đăng ký dân cư tại Việt Nam; (10) Kinh nghiệm thực tiễn về quản trị và giám hộ dữ liệu tại Thái Lan; (11) Hệ sinh thái dữ liệu quản lý Thuế và cơ sở dữ liệu về Đăng ký Thuế; (12) Sử dụng dữ liệu đăng ký dân cư trong sản xuất thông tin thống kê nhân khẩu học.

Các đại biểu cũng tích cực thảo luận, trao đổi, chia sẻ các vấn đề liên quan hệ sinh thái dữ liệu, quản trị và giám hộ dữ liệu quốc gia.

Hội thảo đã thành công tốt đẹp.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm