Những tín hiệu tích cực của thị trường lao động trong 9 tháng năm 2026

Thị trường lao động Việt Nam trong 9 tháng năm 2026 có nhiều chuyển biến tích cực. Lực lượng lao động và số người có việc làm tăng, thu nhập bình quân tháng của người lao động được cải thiện; tình trạng thiếu việc làm, lao động phi chính thức và lao động không sử dụng hết tiềm năng có xu hướng giảm. Đáng chú ý, cơ cấu lao động tiếp tục chuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng lao động khu vực nông nghiệp, tăng tỷ trọng lao động trong khu vực công nghiệp và xây dựng, khu vực dịch vụ, đồng thời việc làm trong các ngành kinh tế số tiếp tục được mở rộng.

Số người có việc làm tăng, thị trường lao động duy trì ổn định

Trong bối cảnh thị trường lao động thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức từ những bất định về kinh tế, chính sách thương mại và tác động ngày càng rõ nét của quá trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), thị trường lao động Việt Nam trong quý III và 9 tháng năm 2026 tiếp tục duy trì xu hướng ổn định. Lực lượng lao động và số người có việc làm đều tăng so với cùng kỳ năm trước, trong khi các chỉ tiêu về thất nghiệp và thiếu việc làm được kiểm soát ở mức tương đối thấp.

Tính chung 9 tháng năm 2026, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt 53,8 triệu người, cao hơn 697,0 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. Số người có việc làm đạt 52,7 triệu người, cao hơn 683,8 nghìn người. Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 2,22% và tỷ lệ thiếu việc làm là 1,53%. Thu nhập bình quân tháng của người lao động đạt 9,1 triệu đồng, tăng 9,1% so với cùng kỳ năm trước.

Những con số trên cho thấy khả năng hấp thụ lao động của nền kinh tế tiếp tục được duy trì. Riêng trong quý III/2026, lao động có việc làm đạt gần 53,0 triệu người, cao hơn 292,3 nghìn người so với quý trước và cao hơn 706,4 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, số lao động có việc làm quý III liên tục tăng trong giai đoạn 2022-2026, từ 50,8 triệu người năm 2022 lên 53,0 triệu người năm 2026.

Số lượng và tốc độ tăng lao động có việc làm quý III
giai đoạn 2022–2026

Cơ cấu lao động tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực

Một trong những điểm đáng chú ý của thị trường lao động 9 tháng năm 2026 là xu hướng chuyển dịch cơ cấu lao động tiếp tục diễn ra rõ nét, phù hợp với quá trình chuyển dịch cơ cấu của nền kinh tế.

Trong 9 tháng, lao động trong khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt 13,3 triệu người, thấp hơn 147,7 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, lao động khu vực công nghiệp và xây dựng đạt 17,8 triệu người, cao hơn 447,4 nghìn người; khu vực dịch vụ đạt 21,6 triệu người, cao hơn 384,1 nghìn người. Như vậy, khu vực dịch vụ tiếp tục là khu vực thu hút nhiều lao động nhất, chiếm khoảng 41,0% tổng số lao động có việc làm; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 33,8%; còn khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm khoảng 25,2%. Sự dịch chuyển này cho thấy lao động đang từng bước chuyển từ những ngành có năng suất lao động thấp sang các ngành có năng suất cao hơn, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.

Đáng chú ý, xu hướng này không chỉ diễn ra giữa ba khu vực kinh tế lớn mà còn thể hiện trong sự gia tăng việc làm ở các ngành kinh tế số lõi. Trong 9 tháng năm 2026, các ngành kinh tế số lõi thu hút khoảng 1,6 triệu lao động, chiếm 3,02% tổng số lao động có việc làm. Quy mô lao động trong các ngành này tăng từ 1,3 triệu người năm 2024 lên 1,4 triệu người năm 2025 và 1,6 triệu người năm 2026. Đây là tín hiệu cho thấy quá trình chuyển đổi số đang từng bước tạo thêm những cơ hội việc làm mới, đồng thời thúc đẩy người lao động dịch chuyển sang các ngành có hàm lượng công nghệ và tri thức cao hơn.

Lao động có việc làm trong ngành kinh tế số lõi
9 tháng giai đoạn 2024-2026

Chất lượng nguồn nhân lực từng bước được cải thiện

Cùng với gia tăng về số lượng việc làm, chất lượng nguồn nhân lực cũng có những chuyển biến tích cực. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ trong quý III/2026 đạt 30,4%, cao hơn 0,6 điểm phần trăm so với quý trước và cao hơn 1,1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng, tỷ lệ này đạt 29,9%, cao hơn 0,8 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy trình độ chuyên môn, kỹ năng của người lao động từng bước được nâng lên.

Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ các quý
giai đoạn 2024-2026 (%)

Chất lượng lao động được cải thiện trong bối cảnh cơ cấu việc làm đang chuyển dịch là tín hiệu tích cực, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Khi việc làm ngày càng dịch chuyển sang các khu vực công nghiệp, dịch vụ và các ngành kinh tế số, yêu cầu về trình độ, kỹ năng nghề và khả năng thích ứng của người lao động cũng ngày càng cao. Đây cũng là cơ sở để thị trường lao động tiếp tục chuyển dịch theo hướng hiện đại, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng và chuyển đổi số.

Thu nhập của người lao động được cải thiện

Một tín hiệu tích cực khác của thị trường lao động là thu nhập của người lao động tiếp tục được cải thiện. Trong quý III/2026, thu nhập bình quân tháng của người lao động đạt 9,2 triệu đồng, cao hơn 215,5 nghìn đồng so với quý trước và cao hơn 823,8 nghìn đồng so với cùng kỳ năm trước. Tốc độ tăng thu nhập bình quân tháng quý III đạt 9,9%, cao hơn mức tăng 9,6% của cùng kỳ năm 2025.

Xét theo khu vực kinh tế, thu nhập bình quân tháng của người lao động quý III đạt cao nhất ở khu vực dịch vụ với 10,9 triệu đồng, tăng 9,0% so với cùng kỳ năm trước; khu vực công nghiệp và xây dựng đạt 9,9 triệu đồng, tăng 9,0%. Khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản đạt 5,4 triệu đồng, tăng 12,0% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy thu nhập của người lao động tiếp tục được cải thiện ở cả ba khu vực kinh tế, trong đó mức tăng tương đối nhanh tại khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đang góp phần thu hẹp dần khoảng cách thu nhập giữa các khu vực.

Tính chung 9 tháng năm 2026, thu nhập bình quân tháng của người lao động đạt 9,1 triệu đồng, cao hơn 752,8 nghìn đồng, tương ứng tăng 9,1% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, mức thu nhập có sự chênh lệch phân theo giới tính và khu vực thành thị, nông thôn. Thu nhập bình quân của lao động nam đạt 10,2 triệu đồng, cao hơn 2,4 triệu đồng so với thu nhập của  lao động nữ (đạt 7,8 triệu đồng). Thu nhập bình quân của lao động khu vực thành thị đạt 10,7 triệu đồng, cao hơn 2,7 triệu đồng so với mức 8,0 triệu đồng của lao động khu vực nông thôn.

Thu nhập và tốc độ tăng thu nhập bình quân tháng của người lao động
9 tháng giai đoạn 2021–2026

Đối với lao động làm công hưởng lương, thu nhập bình quân tháng trong 9 tháng năm 2026 đạt 10,1 triệu đồng, tăng 7,9% so với cùng kỳ năm trước.

Thất nghiệp, thiếu việc làm và lao động không sử dụng hết tiềm năng giảm

Bên cạnh việc làm và thu nhập tăng, các chỉ báo phản ánh tình trạng sử dụng lao động cũng cho thấy những tín hiệu tích cực.

Trong quý III/2026, số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động khoảng 617,3 nghìn người, thấp hơn 144,2 nghìn người so với quý trước và thấp hơn 78,5 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ thiếu việc làm là 1,31%, thấp hơn 0,31 điểm phần trăm so với quý trước và thấp hơn 0,19 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng, số người thiếu việc làm là 721,3 nghìn người, thấp hơn 43,0 nghìn người so với cùng kỳ năm trước.

Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động quý III/2026 ở mức 2,22%, tương đương quý trước và cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng, cả nước có gần 1,07 triệu người thất nghiệp trong độ tuổi lao động, với tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 2,22%.

Số người và tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động các quý
giai đoạn 2024-2026

Đặc biệt, tỷ lệ lao động không sử dụng hết tiềm năng quý III/2026 giảm xuống 3,6%, tương đương giảm khoảng 1,9 triệu người, là mức thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây. Tính chung 9 tháng, tỷ lệ này là 3,9%. Đây là chỉ báo quan trọng cho thấy mức độ “lệch pha” giữa cung và cầu lao động đang từng bước được thu hẹp.

Những vấn đề cần tiếp tục quan tâm

Bức tranh thị trường lao động 9 tháng năm 2026 nhìn chung có nhiều điểm sáng, song vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm. Lao động phi chính thức vẫn chiếm tỷ trọng lớn, với 32,4 triệu người trong 9 tháng, tương đương 61,5% tổng số lao động có việc làm, mặc dù tỷ lệ này đã giảm 2,0 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Đối với thanh niên, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm từ 15-24 tuổi quý III/2026 là 9,07%. Đồng thời, có khoảng 1,6 triệu thanh niên không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo, chiếm 11,2% tổng số thanh niên. Đây là nhóm cần tiếp tục được quan tâm thông qua định hướng nghề nghiệp, phân luồng giáo dục và hỗ trợ kết nối với thị trường lao động. Bên cạnh đó, lao động làm công việc tự sản tự tiêu vẫn ở mức hơn 4,2 triệu người trong quý III, trong đó 86,8% ở khu vực nông thôn và 64,6% là nữ giới. Tính chung 9 tháng, số lao động làm công việc tự sản tự tiêu hơn 4,1 triệu người, cao hơn 272,1 nghìn người so với cùng kỳ năm trước.

Những vấn đề này cho thấy, cùng với việc mở rộng cơ hội việc làm, yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy việc làm chính thức, tăng cường kết nối cung – cầu lao động, đào tạo kỹ năng, hỗ trợ người lao động chuyển dịch sang những ngành, lĩnh vực có năng suất và giá trị gia tăng cao hơn.

Nhìn tổng thể, thị trường lao động Việt Nam trong 9 tháng năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Những chuyển biến này đang tạo nền tảng thuận lợi để nâng cao năng suất lao động, cải thiện thu nhập và chất lượng việc làm, đồng thời phản ánh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực. Trong thời gian tới, việc tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển dịch lao động sang các ngành có năng suất và giá trị gia tăng cao, mở rộng việc làm chính thức và tăng cường kết nối cung – cầu lao động sẽ là những yếu tố quan trọng để thị trường lao động phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào nâng cao chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.