Hội thảo phương pháp và kết quả đo lường chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP của Việt Nam

Sáng ngày 04/12/2023, tại Hà Nội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Bộ KHĐT) tổ chức Hội thảo “Phương pháp và kết quả đo lường chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP của Việt Nam”. Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Duy Đông chủ trì hội thảo. Tham dự Hội thảo, có Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê (TCTK) Nguyễn Thị Hương, các Phó Tổng cục trưởng, đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc TCTK; đại diện lãnh đạo, chuyên viên một số Bộ, ngành, Văn phòng Chính phủ; Chuyên gia, nhà nghiên cứu về kinh tế số trong nước và quốc tế; một số cơ quan thông tấn, báo chí tại Hà Nội.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Duy Đông phát biểu tại Hội thảo

          Hội thảo được kết nối trực tuyến với 63 UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các Sở Thông tin và Truyền thông; Sở Kế hoạch và Đầu tư; Cục Thống kê tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong cả nước.

          Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Trần Duy Đông cho biết trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ đóng góp nhiều hơn vào quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động; công nghệ thông tin ngày càng được ứng dụng trong mọi lĩnh vực, ngành nghề của các doanh nghiệp, người dân trong sản xuất kinh doanh và tiêu dùng. Đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức để Việt Nam có thể tận dụng phát triển kinh tế đất nước trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

          Kinh tế số đã được Đảng và Nhà nước chú trọng, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã đề ra đến năm 2025, kinh tế số phải đạt khoảng 20% GDP và trong hầu hết Nghị quyết Đại hội Đảng bộ của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cũng đề cập đến chỉ tiêu này. Bên cạnh đó, Bộ Chính trị cũng đã ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW về “Một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cách mạng công nghiệp lần thứ tư”, đặt mục tiêu tới 2030, kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP.

          Để có căn cứ biên soạn chỉ tiêu về kinh tế số, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều và Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê và Nghị định số 94/2022/NĐ-CP của Chính phủ đã ban hành 230 chỉ tiêu thống kê quốc gia, trong đó có chỉ tiêu “Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong tổng sản phẩm trong nước”. Ngày 24/02/2023, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 05/2023/QĐ-TTg quy định Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã, trong đó có chỉ tiêu “Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong tổng sản phẩm trên địa bàn”. Ngày 31/12/2021, Bộ trưởng Bộ KHĐT cũng đã ban hành Thông tư số 13/2021/TT-BKHĐT quy định Hệ thống chỉ tiêu kinh tế số gồm 54 chỉ tiêu, trong đó có chỉ tiêu này.

          Theo các quy định này, TCTK, Bộ KHĐT chịu trách nhiệm chủ trì biên soạn, công bố chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP.

          Để đo lường chỉ tiêu này, TCTK, Bộ KHĐT đã khẩn trương nghiên cứu tài liệu hướng dẫn của các tổ chức quốc tế như Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB)…, tham gia đoàn khảo sát học hỏi kinh nghiệm đo lường kinh tế số của Úc, tham vấn chuyên gia của các tổ chức quốc tế (OECD, IMF) và chuyên gia trong nước để tìm ra phương pháp tối ưu nhằm đo lường chỉ tiêu này với mục đích xây dựng phương pháp biên soạn phù hợp với lý luận chung của Tài khoản quốc gia và thực tế của Việt Nam. Đồng thời, TCTK đã tổ chức nhiều hội thảo về khái niệm, phạm vi, phương pháp và kết quả đo lường giá trị tăng thêm của kinh kế số trong GDP, GRDP của Việt Nam. Trên cơ sở đó, TCTK đã hoàn thiện kết quả tính toán chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP giai đoạn 2020-2022.

          Hội thảo được tổ chức để tiếp tục xin ý kiến của các đại biểu về phương pháp đo lường và kết quả biên soạn chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP của Việt Nam.

          Cũng tại Hội thảo, đại diện lãnh đạo Vụ Hệ thống Tài khoản quốc gia (TCTK) đã trình bày Phương pháp đo lường và kết quả biên soạn chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP tại Việt Nam với các nội dung liên quan: Căn cứ pháp lý đo lường kinh tế số ở Việt Nam; Nghiên cứu kinh tế số của quốc tế, thực trạng nguồn thông tin và đo lường kinh tế số ở Việt Nam; Kết quả đo lường tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP; Một số tồn tại, hạn chế và giải pháp hoàn thiện kết quả đo lường kinh tế số.

          Tại Hội thảo, các đại biểu tham dự đã trao đổi, góp ý về nội dung liên quan tới phương pháp và kết quả tính toán chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP và GRDP của Việt Nam. Theo đó, các ý kiến góp ý tại Hội thảo của chuyên gia quốc tế Ngân hàng Thế giới (WB), chuyên gia trong nước về kinh tế số cũng như ý kiến của các địa phương đều đồng tình và đánh giá cao nghiên cứu cũng như những kết quả tính toán chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP. Các đại biểu cho rằng, phương pháp luận của TCTK trong tính toán chỉ tiêu này đã đảm bảo độ tin cậy, thông tin đảm bảo tính minh bạch và có tính so sánh quốc tế.

          Phát biểu tại Hội thảo, Tổng cục trưởng TCTK Nguyễn Thị Hương cho biết, thực hiện nhiệm vụ được giao về thẩm quyền tính toán và công bố chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP, TCTK đã triển khai và thực hiện nghiêm túc, trách nhiệm với nhiều công việc, hoạt động cụ thể. Trong đó, tổ chức nhiều Hội thảo nội bộ, Hội thảo với các chuyên gia, bộ, ngành, các nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế. Tham khảo các phương pháp tính và số liệu đã được công bố của thế giới về chỉ tiêu này. Đây được xem là Hội thảo cuối cùng trước khi TCTK đưa ra kết quả và công bố chính thức các số liệu tính toán liên quan tới chỉ tiêu này. Tổng cục trưởng cũng đã đưa căn cứ và dữ liệu dẫn chứng cụ thể nhằm làm rõ thêm về các lý luận, phương pháp luận của Nhóm nghiên cứu của TCTK khi nghiên cứu và trình bày về kết quả tính toán về chỉ tiêu này. Tổng cục trưởng một lần nữa khẳng định, kết quả được TCTK nghiên cứu và công bố về chỉ tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP dựa trên cơ sở lý luận và phương pháp tính đã được công nhận, đảm bảo tính so sánh quốc tế cũng như có xét đến sự phù hợp với tình hình chung của cả nước.

Toàn cảnh buổi Hội thảo

          Kết luận tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ KHĐT Trần Duy Đông đánh giá cao những nghiên cứu và kết quả tính toán của TCTK.  Đây là lần đầu tiên tính toán và công bố chỉ tiêu Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế trong GDP và GRDP tại Việt Nam. TCTK trên cơ sở căn cứ pháp lý đã chủ động phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương có liên quan; tham khảo, học hỏi phương pháp luận của các tổ chức quốc tế, các quốc gia trên thế giới xây dựng phương pháp đo lường và tính toán chỉ tiêu này, đảm bảo theo phương pháp luận quốc tế, có tính đến yếu tố thực tiễn của Việt Nam.

          Thứ trưởng cũng đưa ra một số kiến nghị: Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa với TCTK để thống nhất nguồn số liệu, rà soát số liệu đầu vào; TCTK cần chủ động phối hợp với các địa phương tổ chức các lớp tập huấn đối với các địa phương; Làm tốt công tác truyền thông thông tin để các tổ chức, bộ, ngành hiểu rõ về phương pháp cũng như minh bạch hóa thông tin đối với chỉ tiêu Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP, GRDP tại Việt Nam.

          Sau hội thảo này, TCTK sẽ hoàn thiện kết quả biên soạn và công bố chính thức vào ngày 29/12/2023 tại Họp báo công bố số liệu báo cáo kinh tế – xã hội quý IV và năm 2023./.