Một số điểm sáng tình hình kinh tế – xã hội tháng Mười và 10 tháng năm 2024

Kinh tế thế giới mười tháng năm 2024 tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro, thách thức nhưng dần ổn định khi thương mại hàng hóa toàn cầu được cải thiện trở lại, áp lực lạm phát giảm dần, điều kiện tài chính tiếp tục được nới lỏng, nguồn cung lao động gia tăng. Trong nước, trước những khó khăn của bối cảnh kinh tế thế giới nói chung và nội tại của nền kinh tế, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt các Bộ, ngành và địa phương nghiêm túc, quyết liệt thực hiện các giải pháp đề ra trong Nghị quyết số 01/NQ-CP về phát triển kinh tế – xã hội; Nghị quyết 02/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ hằng tháng; Nghị quyết số 143/NQ-CP ngày 17/9/2024 về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để khẩn trương khắc phục hậu quả bão số 3. Tình hình kinh tế – xã hội mười tháng năm 2024 của nước ta duy trì xu hướng tích cực, các ngành, lĩnh vực đạt được nhiều kết quả quan trọng đóng góp vào tăng trưởng của cả năm. Một số điểm sáng về tình hình kinh tế – xã hội tháng Mười và mười tháng năm 2024 của nước ta như sau:

(1) Kết quả sản xuất lúa hè thu đạt khá, diện tích gieo cấy lúa thu đông và một số cây rau màu vụ đông tăng so với cùng kỳ năm trước; chăn nuôi lợn và gia cầm nhìn chung ổn định; nhu cầu gỗ nguyên liệu tăng khuyến khích người dân đẩy mạnh khai thác; sản lượng cá tra và tôm nước lợ tăng cao, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Năng suất lúa hè thu ước đạt 58,1 tạ/ha, tăng 0,5 tạ/ha so với vụ hè thu năm trước; sản lượng ước đạt 11,1 triệu tấn, tăng 77,6 nghìn tấn. Diện tích gieo sạ lúa thu đông đạt 710,7 nghìn ha, tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước. Diện tích một số cây rau màu vụ đông tăng khá: Ngô đạt 53 nghìn ha, tăng 7,7%; rau, đậu các loại đạt 77,0 nghìn, tăng 7,5%; lạc đạt 3,5 nghìn ha, tăng 5,5%; khoai lang đạt 7,2 nghìn ha, tăng 2,0%.

Đàn lợn và gia cầm phát triển ổn định, phục vụ nhu cầu tiêu dùng tăng cao những tháng cuối năm. Tổng đàn lợn tại thời điểm cuối tháng 10/2024 tăng 2,4% so với cùng thời điểm năm trước; đàn gia cầm tăng 2,6%.

Hình 1: Tốc độ tăng số đàn lợn, đàn gia cầm cuối tháng 10/2024 so với cùng thời điểm năm trước

Sản lượng gỗ khai thác tháng Mười ước đạt 2.420,8 nghìn m³, tăng 14,7% so với cùng kỳ năm trước do nhu cầu gỗ nguyên liệu của các nhà máy chế biến tăng cao, giá gỗ ổn định đã khuyến khích người dân tích cực khai thác; tính chung mười tháng năm 2024 đạt 18,5 triệu m³, tăng 7,9%.

Xuất khẩu cá tra tăng cả về lượng và giá[1], giá tôm nước lợ duy trì mức tăng ổn định nên người nuôi đã tăng cường thu hoạch. Tính chung mười tháng năm 2024, sản lượng cá tra ước đạt 1.440,2 nghìn tấn, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm trước; tôm đạt 1.106,9 nghìn tấn, tăng 5%, trong đó tôm sú đạt 234,8 nghìn tấn, tăng 2,6%; tôm thẻ chân trắng đạt 798,9 nghìn tấn, tăng 5,8%.

(2) Chỉ số sản xuất công nghiệp tháng Mười ước tăng 7% so với cùng kỳ năm trước, tính chung mười tháng năm 2024 tăng 8,3%. Trong đó, chỉ số sản xuất ngành chế biến, chế tạo tăng 9,6%; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 10,3%, đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ và sản xuất của nền kinh tế.

Hình 2: Tốc độ tăng chỉ số sản xuất công nghiệp (%)

Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 10/2024 đạt 51,2 điểm, cho thấy các hoạt động sản xuất đã phục hồi mạnh mẽ sau bão số 3^[2].

Doanh nghiệp thành lập mới tháng 10/2024 tăng trở lại sau ba tháng sụt giảm liên tiếp^[3], đạt 14,2 nghìn doanh nghiệp, tăng 26,5% so với tháng trước. Tính chung mười tháng, số doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt 202,3 nghìn doanh nghiệp, cao hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (173,2 nghìn doanh nghiệp).

Hình 3: Số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới các tháng năm 2024 (ĐVT: Doanh nghiệp)

 (3) Các chính sách thị thực thuận lợi, xúc tiến du lịch được đẩy mạnh nên khách quốc tế đến Việt Nam tăng cao. Khách quốc tế đến nước ta tháng 10/2024 đạt 1,42 triệu lượt người, tăng 27,6% so với cùng kỳ năm trước; tính chung mười tháng đạt hơn 14,1 triệu lượt người, tăng 41,3%. Đây là tín hiệu tích cực để có thể hoàn thành mục tiêu đón 18 triệu lượt khách của năm 2024.

Hình 4: Khách quốc tế đến Việt Nam 10 tháng năm 2024 phân theo vùng lãnh thổ

(4) Nhu cầu tiêu dùng tại một số thị trường cuối năm tăng, là động lực cho xuất khẩu hàng hóa tiếp tục xu hướng tăng cao và ổn định. Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa mười tháng năm 2024 sơ bộ đạt 647,87 tỷ USD, tăng 15,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 14,9%; nhập khẩu tăng 16,8%. Trong mười tháng năm 2024 có 31 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 92,6% tổng kim ngạch xuất khẩu (trong đó có 7 mặt hàng xuất khẩu đạt trên 10 tỷ USD, chiếm 66,5%).

Hình 5: Xuất, nhập khẩu hàng hóa 10 tháng năm 2024

Cán cân thương mại hàng hóa mười tháng năm 2024 sơ bộ xuất siêu 23,31 tỷ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 24,8 tỷ USD), góp phần ổn định tỷ giá, tăng dự trữ ngoại hối của nền kinh tế.

(5) Thu hút đầu tư nước ngoài tăng cao về vốn điều chỉnh, cho thấy các nhà đầu tư tin tưởng Việt Nam là điểm đến đầu tư quan trọng và tiếp tục mở rộng quy mô các dự án đầu tư.

Tính đến ngày 31/10/2024, cả nước có 1.151 dự án đầu tư nước ngoài được điều chỉnh tăng vốn với số vốn đăng ký tăng thêm đạt gần 8,35 tỷ USD, tăng 6% về số dự án và tăng 41,7% về số vốn so với cùng kỳ năm 2023. Vốn đầu tư nước ngoài thực hiện tại Việt Nam mười tháng năm 2024 đạt 19,6 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước.

Hình 6: Vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam 10 tháng các năm 2020-2024 (Tỷ USD)^[4]

(6) Lạm phát được kiểm soát ở mức phù hợp, hỗ trợ tích cực cho tăng trưởng kinh tế. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng mười năm 2024 so với cùng kỳ năm trước tăng 2,89%, thấp hơn cùng kỳ các năm 2022 và 2023 (4,3% và 3,59%); bình quân mười tháng CPI tăng 3,78%, ước cả năm 2024 có khả năng đạt mục tiêu Quốc hội đề ra là 4%-4,5%.

Hình 7: Tốc độ tăng/giảm chỉ số giá tiêu dùng tháng 10 và 10 tháng so với cùng kỳ năm trước các năm 2020-2024 (%)

(7) Thu ngân sách Nhà nước tăng cao, phản ánh sự phục hồi tích cực của các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thu ngân sách Nhà nước mười tháng năm 2024 ước đạt 1.654,2 nghìn tỷ đồng, bằng 97,2% dự toán năm và tăng 17,3% so với cùng kỳ năm trước; trong đó thu nội địa ước đạt 1.377,6 nghìn tỷ đồng, bằng 95,4% và tăng 18,1%.

Hình 8: Thu, chi ngân sách Nhà nước 10 tháng năm 2024

(8) Công tác bảo đảm an sinh xã hội luôn được các cấp, ngành thực hiện kịp thời, hiệu quả. Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương đã hỗ trợ cho người dân gần 21,8 nghìn tấn gạo cứu đói và các hộ nghèo, cận nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn.

[1]  https://agromonitor.vn/post/477904/xuat-khau-ca-tra-tuan-2-10-8-10-tang-7-ve-luong-va-14-ve-tri-gia-so-voi-tuan-truoc-do.

[2] S&P global (Tháng 11/2024), “Thông cáo báo chí: Chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam”, https://www.pmi.spglobal.com/Public/Home/PressRelease/4e442d4b2f9e46ecaf8e3748361a4650,  truy cập ngày 02/11/2024.

[3] Số doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 7/2024 giảm 6,3%; tháng 8/2024 giảm 15,2%; tháng 9/2024 giảm 16,3%.

[4] Các năm 2020-2022 tính đến hết 20/8 hàng năm, năm 2023 và năm 2024 tính đến hết 31/8.