Kết quả sản xuất công nghiệp Quý I năm 2025

           Tình hình kinh tế – xã hội trong quý I năm 2025 diễn ra trong bối cảnh kinh tế, chính trị thế giới có nhiều biến động phức tạp, căng thẳng thuế quan giữa Hoa Kỳ và các nước, nguy cơ chiến tranh thương mại đang hiện hữu đã tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Để đối phó với những khó khăn, thách thức, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách phù hợp, hiệu quả. Vì vậy nền kinh tế đã có bước phục hồi tích cực; kinh tế vĩ mô ổn định, theo đó, sản xuất công nghiệp cũng có những tín hiệu tích cực.

Giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp quý I/2025 ước tính tăng 7,32% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp 2,39 điểm phần trăm vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo là động lực tăng trưởng của toàn nền kinh tế với tốc độ tăng 9,28%, đóng góp 2,33 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung của toàn nền kinh tế; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 4,60%, đóng góp 0,18 điểm phần trăm; ngành cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 8,81%, đóng góp 0,05 điểm phần trăm; riêng ngành khai khoáng giảm 5,76%, làm giảm 0,17 điểm phần trăm. Đây là tín hiệu tích cực, tạo lực đẩy quan trọng góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho những tháng, quý tiếp theo của năm 2025.

          Trong sản xuất công nghiệp, ngành chế biến, chế tạo chiếm trên 75% giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp, đóng vai trò chủ chốt quyết định chủ yếu đến tốc độ tăng trưởng toàn ngành công nghiệp và toàn bộ nền kinh tế. Chỉ số IIP của ngành chế biến, chế tạo quý I/2025 tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước, cao nhất so với cùng kỳ các năm 2020-2025. Kết quả tăng trưởng này có được là nhờ sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự nỗ lực của các cấp, các ngành, người dân và doanh nghiệp thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong đó, một số ngành công nghiệp trọng điểm tăng cao hơn so với cùng kỳ năm trước, cụ thể: Sản xuất xe có động cơ tăng 36,1%; sản xuất da và các sản phẩm có liên quan tăng 18,1%; sản xuất trang phục tăng 14,6%; sản xuất giường, tủ, bàn, ghế tăng 12,9%; sửa chữa, bảo dưỡng và lắp đặt máy móc và thiết bị tăng 12,8%; sản xuất sản phẩm từ cao su và plastic tăng 12,7%; sản xuất phương tiện vận tải khác tăng 11,8%; chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa…  tăng 11,0%; sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 10,6%; dệt tăng 9,9%; sản xuất chế biến thực phẩm tăng 8,6%. Ngành sản xuất xe có động cơ có mức tăng trưởng vượt trội 36,1%, cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của ngành này sau các gián đoạn liên quan đến chuỗi cung ứng trong những năm trước. Với việc nhu cầu về xe hơi và các phương tiện vận tải tăng mạnh trong thời gian qua, đặc biệt ở các thị trường quốc tế, các doanh nghiệp trong ngành đã tận dụng cơ hội này để đẩy mạnh sản xuất, các doanh nghiệp như Thaco, VinFast, Thành Công đã đầu tư vào sản xuất các linh kiện ô tô trong nước, góp phần tăng tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, giúp thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng và tăng trưởng mạnh mẽ trong quý I/2025. Ở chiều ngược lại, trong quý I/2025, tốc độ tăng chỉ số sản xuất của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo giảm: Sản xuất thiết bị điện giảm 1,1%; sản xuất đồ uống giảm 0,7%.

          Ngành sản xuất và phân phối điện đóng góp khoảng 12% vào tổng giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp, luôn đáp ứng đủ nhu cầu cho sản xuất kinh doanh và tiêu dùng của dân cư. Chỉ số sản xuất của ngành điện quý I/2025 tăng 4,6% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn cùng kỳ năm trước (quý I/2024 tăng 12,7%), trong đó một số địa phương có chỉ số sản xuất ngành điện giảm là: Bà Rịa – Vũng Tàu giảm 27,5%; Bạc Liêu giảm 18,9%; Lào Cai giảm 5,2%; Gia Lai giảm 1,7%. Dự án Tổ hợp hóa dầu miền Nam, một trong những dự án lớn trong ngành công nghiệp của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, đã dừng sản xuất trong quý I/2025. Việc ngừng hoạt động của dự án này đã ảnh hưởng tiêu cực đến sản lượng điện tiêu thụ, góp phần làm giảm doanh thu và sản lượng của ngành sản xuất và phân phối điện. Ngành khai thác dầu khí, một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức, ngành sản xuất sắt thép cũng ghi nhận sự giảm sút trong quý I/2025 do đó dẫn đến làm giảm tăng trưởng của ngành. Các địa phương có chỉ số sản xuất của ngành sản xuất và phân phối điện tăng cao: Hòa Bình tăng 89,0%; Huế tăng 47,5%; Lai Châu tăng 35,3%; Trà Vinh tăng 22,2%; Hà Nam tăng 10,4%. Hòa Bình là địa phương có mức tăng chỉ số sản xuất ngành sản xuất và phân phối điện trong quý I/2025 ấn tượng do trong thời gian này các khu công nghiệp tại Hòa Bình đã thu hút nhiều dự án đầu tư mới, góp phần thúc đẩy sản xuất công nghiệp của tỉnh tăng 21,4% trong quý I/2025. Sự gia tăng hoạt động công nghiệp này khiến nhu cầu tiêu thụ điện cao hơn, từ đó thúc đẩy sự phát triển của ngành sản xuất và phân phối điện trong tỉnh. Tỉnh Trà Vinh tiếp tục là tỉnh có chỉ số ngành sản xuất và phân phối điện tăng cao, đây cũng là ngành công nghiệp chủ lực của tỉnh, chiếm tỷ trọng lớn trong GRDP. Nếu như trong quý I/2022 chỉ số sản xuất ngành sản xuất và phân phối điện của Trà Vinh giảm 30,34%  nhưng đến quý I/2025 chỉ số sản xuất ngành sản xuất và phân phổi điện gấp 4,75 lần so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu tỉnh Trà Vinh đã và đang triển khai các dự án năng lượng, bao gồm các nhà máy điện sinh khối và năng lượng tái tạo khác, nhằm tăng cường công suất phát điện của tỉnh.

Ngành khai khoáng là ngành quan trọng đóng góp lớn trong giá trị tăng thêm của toàn ngành công nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, đóng góp của ngành vào GDP đang có xu hướng giảm trong những năm gần đây. Chỉ số IIP ngành khai khoáng quý I các năm 2021-2025 đều giảm so với cùng kỳ năm trước (quý I các năm lần lượt giảm là 8,1%; 3%; 4,1%; 4,7%); riêng quý I/2022 tăng 2,8%. Ngành khai khoáng, đặc biệt là khai thác dầu khí, phụ thuộc lớn vào giá tài nguyên thiên nhiên. Giá dầu và khoáng sản có sự biến động mạnh và ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng khai thác. Những năm qua, giá dầu và khoáng sản chịu ảnh hưởng của các yếu tố toàn cầu như chính trị, cung cầu và các biến động của thị trường quốc tế. Mặc dù giá dầu có sự phục hồi trong một số năm, nhưng vẫn chưa ổn định và thường xuyên dao động, dẫn đến sự giảm sút trong sản lượng khai khoáng.

          Ngành cung cấp nước; hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải là ngành chiếm tỷ trọng thấp nhất trong 4 ngành công nghiệp cấp I và duy trì tăng trưởng trong quý I các năm 2021-2025, trong đó đạt mức tăng cao nhất vào quý I/2025 (11,6%) và thấp nhất vào quý I/2022 (1,4%). Nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững trong những năm gần đây, chính phủ đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ và tăng cường đầu tư vào hạ tầng cung cấp nước và xử lý chất thải. Điều này bao gồm việc khuyến khích áp dụng công nghệ tiên tiến và cải thiện quản lý trong lĩnh vực này, góp phần làm tăng chỉ số sản xuất ngành hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải những tháng đầu năm nay.

Để hoạt động sản xuất công nghiệp được thúc đẩy hơn nữa thì cần phải có những giải pháp cụ thể nhằm hỗ trợ sản xuất công nghiệp, tháo gỡ khó khăn và phát triển sản xuất. Một số giải pháp có thể đưa ra như sau:

– Do giá dầu thô, khí đốt trên thế giới vẫn ở mức cao, chi phí logistics tăng và nguyên nhiên vật liệu đầu vào cho các doanh nghiệp tăng, vì vậy doanh nghiệp rất cần Chính phủ, các cấp, các ngành hỗ trợ doanh nghiệp về vốn trong quá trình phục hồi và khởi nghiệp, tiếp tục hạ lãi xuất cho vay và tháo gỡ khó khăn trong sản xuất kinh doanh;

– Chính phủ, các cấp, các ngành thúc đẩy giải ngân nhanh các gói cứu trợ doanh nghiệp kịp thời và hiệu quả. Đặc biệt tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vay vốn ưu đãi thuận lợi, nhanh chóng; kích cầu tiêu dung trong nước.

– Hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trong khâu tiêu thụ sản phẩm như: tìm kiếm, mở rộng thị trường xuất khẩu, hỗ trợ thuế, phí xuất khẩu, giảm chi phí logistics,…

– Đơn giản hóa thủ tục hành chính, giải ngân nhanh đầu tư công, tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất kinh doanh, đặc biệt là ngành xây dựng, công nghiệp phát triển, giải quyết việc làm, thu nhập của người lao động, đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế;

– Đẩy mạnh hoạt động có hiệu quả trong ngăn chặn hàng nhập lậu, chống chuyển giá, gian lận nhãn mác trong các doanh nghiệp;

– Tuyên truyền và đẩy mạnh chính sách tiêu dùng trong nước, kích cầu tiêu thụ trong nước “người Việt Nam tiêu dùng hàng Việt Nam”.