Tăng trưởng kinh tế quý I/2025 của Việt Nam đạt mức cao, thuộc nhóm các nền kinh tế tăng trưởng cao trên thế giới

Trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ và phản ứng của một số quốc gia làm gia tăng nguy cơ chiến tranh thương mại toàn cầu, gây suy giảm triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới. Trong nước, nhờ vào chủ trương, chính sách của Đảng, Quốc hội và điều hành quản lý vĩ mô của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bộ, ngành và địa phương, kinh tế nước ta đạt mức tăng trưởng khá 6,93%. Kết quả tăng trưởng này đã vượt mục tiêu đặt ra cho quý I/2025 của kịch bản tăng trưởng 6,5-7% tại Nghị quyết số 01/NQ-CP, là mức tăng cao nhất của quý I kể từ năm 2020 đến nay và thuộc nhóm các nền kinh tế tăng trưởng cao nhất thế giới.

          Tốc độ tăng GDP quý I so với cùng kỳ năm trước các năm 2020-2025 lần lượt là: 3,21%; 4,85%; 5,42%; 3,46%; 5,98% và 6,93%.

          Tại thời điểm quý I năm 2020, dịch Covid-19 bùng phát mạnh và diễn biến khó lường trên phạm vi toàn cầu đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi mặt kinh tế – xã hội của các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tăng trưởng ở hầu hết các ngành, lĩnh vực chậm lại. Tăng trưởng GDP quý I/2020 đạt 3,21% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 0,47%, đóng góp 1,8% vào mức tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 4,53%, đóng góp 53,29%; khu vực dịch vụ tăng 3,03%, đóng góp 44,91%. Ngoài ra, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động thấp kỷ lục, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, tỷ lệ thiếu việc làm của lực lượng lao động trong độ tuổi tăng cao do nhu cầu thị trường lao động sụt giảm. Bên cạnh đó, hạn hán, xâm nhập mặn, mưa lũ ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng cây trồng và đời sống nhân dân. Kết quả tăng trưởng đạt được của quý I năm 2020 tuy là mức tăng thấp nhất so với quý I các năm trong giai đoạn 2011-2020[1] nhưng trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, ảnh hưởng tiêu cực tới mọi lĩnh vực kinh tế – xã hội thì đây là thành công lớn của Việt Nam.

          Tại thời điểm ba tháng đầu năm 2021, kinh tế thế giới có dấu hiệu phục hồi sau nỗ lực nghiên cứu và triển khai tiêm chủng vắc – xin phòng dịch Covid-19 ở nhiều nước trên thế giới. Trong nước, tiếp đà phục hồi và tăng trưởng tích cực từ quý IV năm 2020, kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, thời tiết những tháng đầu năm tương đối thuận lợi, rét đậm, rét hại, hạn hán và xâm nhập mặn không diễn ra gay gắt như cùng kỳ năm trước, năng suất lúa và sản lượng cây lâu năm đạt khá, dịch tả lợn châu Phi được kiểm soát tốt là những điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, dịch Covid-19 bùng phát ở một số địa phương từ cuối tháng Một đã đặt ra không ít thách thức trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội. GDP quý I/2021 tăng 4,85% so với cùng kỳ năm trước. Trong mức tăng chung của toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,01%, đóng góp 10,15% vào mức tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 5,58%, đóng góp 44,84%; khu vực dịch vụ tăng 4,51%, đóng góp 45,0%. Kết quả tăng trưởng này cho thấy sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, kịp thời của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự nỗ lực của các cấp, các ngành, người dân và doanh nghiệp để tiếp tục thực hiện hiệu quả mục tiêu kép “vừa phòng chống dịch bệnh, vừa phát triển kinh tế”.

          Bước sang năm 2022, trong bối cảnh dịch Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp, lây lan nhanh trong cộng đồng, tình hình kinh tế, chính trị thế giới biến động khó lường, mặc dù vậy bức tranh kinh tế – xã hội Việt Nam quý I năm vẫn 2022 đạt được mức tăng trưởng khá trên các lĩnh vực với mức tăng 5,42% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, bước sang quý I năm 2023 nền kinh tế nước ta chỉ đạt mức tăng trưởng 3,46% do chịu nhiều ảnh hưởng của tình hình kinh tế, chính trị thế giới, xung đột quân sự giữa Nga và U-crai-na đã làm chậm tiến trình tăng trưởng kinh tế thế giới khi dịch bệnh được kiểm soát.

Trong bối cảnh tình hình kinh tế, chính trị thế giới biến động khó lường trong những tháng đầu năm 2024 và 2025, kinh tế quý I/2024 và quý I/2025 đều đạt mức tăng trưởng khá, lần lượt là 5,98% và 6,93%. Đây không phải là mức tăng trưởng cao nhưng là kết quả tích cực, đáng ghi nhận. Các chỉ tiêu thống kê cho thấy kinh tế vĩ mô trong nước tiếp tục ổn định, lạm phát được kiểm soát ở mức phù hợp; cung cầu hàng hóa thiết yếu được bảo đảm, hoạt động mua sắm hàng hóa, tiêu dùng nội địa duy trì mức tăng khá. Đặc biệt, khách quốc tế đến nước ta trong những tháng đầu năm 2025 tăng cao. Nhờ các chính sách thị thực thuận lợi, các chương trình kích cầu du lịch cũng như sự nỗ lực của chính quyền và doanh nghiệp kinh doanh du lịch nên số lượng khách quốc tế đến Việt Nam quý I/2025, khách quốc tế đến nước ta đạt hơn 6 triệu lượt người, tăng 29,6% so với cùng kỳ năm trước.

Khu vực nông lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng tốt, chỉ thấp hơn mức tăng trưởng cùng kỳ năm 2021 (4,01%) và năm 2018 (4,39%) kể từ 2011 trở lại đây nhờ cây trồng lâu năm tăng khá (xoài, chuối, bưởi, sầu riêng, thanh long, chè, hồ tiêu, dừa), chăn nuôi ổn định; diện tích rừng trồng mới mở rộng ở một số địa phương như: Quảng Ninh, Quảng Ngãi, Nghệ An, Quảng Trị, Quảng Nam…, gỗ khai thác tăng; nuồi trồng ngành thủy sản duy trì đà phát triển tốt tại vùng Nam Trung bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tăng trưởng quý I của từng ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản lần lượt đạt 3,53%, 6,67%, 3,98%.

Khu vực công nghiệp và xây dựng có sự phục hồi rõ nét đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,28%, đóng góp 2,33 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng giá trị tăng thêm chung toàn nền kinh tế. Bên cạnh đó xây dựng khởi sắc hơn nhờ có sự hỗ trợ từ việc đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm, mức tăng đạt 7,99%. Ngành cung cấp nước; quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng ổn định đạt 8,81%. Ngành sản xuất và phân phối điện tăng trưởng chậm lại với mức tăng đạt 4,6%. Ngành khai khoáng vẫn tăng trưởng thấp -5,76% theo xu hướng chính sách hạn chế khai thác tài nguyên thiên nhiên.

Khu vực dịch vụ tăng 7,70%, đóng góp lớn vào tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế. Các ngành có tăng trưởng tốt như: Bán buôn và bán lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác tăng 7,47%; dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 9,31%; vận tải kho bãi tăng 9,90%; hoạt động hành chính và dịch vụ hỗ trợ tăng 12,57%; nghệ thuật, vui chơi và giải trí tăng 9,22%.

Sự tăng trưởng khá đồng đều trong cả ba khu vực cũng như sự phục hồi của cầu tiêu dùng, ổn định xuất khẩu, dịch vụ du lịch phát triển thuận lợi đã giúp nền kinh tế có được kết quả tăng trưởng khả quan. Tuy nhiên, tăng trưởng quý I đạt 6,93% vẫn thấp hơn so với mục tiêu tăng trưởng 7,7% của quý I theo Nghị quyết 01/NQ-CP (ứng với kịch bản GDP đạt 8%). Nguyên nhân là do một số ngành tăng trưởng không như kỳ vọng, thấp hơn nhiều so với kịch bản. Tăng trưởng quý I thấp hơn mục tiêu tăng trưởng sẽ tạo sức ép lớn lên các quý tiếp theo trong bối cảnh thế giới còn rất nhiều thách thức, rủi ro.

Trong thời gian tới, kinh tế – xã hội nước ta tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, tình hình thế giới dự báo tiếp tục có những biến động lớn, nhanh chóng, phức tạp và khó dự báo, xung đột quân sự tại một số khu vực vẫn tiếp diễn, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt hơn, chiến tranh thương mại xảy ra diện rộng, rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu… Ở trong nước, khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ và thuận lợi tạo sức ép lên ổn định kinh tế vĩ mô, lạm phát, tỷ giá, các cân đối lớn và công tác quản lý, điều hành thúc đẩy tăng trưởng. Ngày 03/4/2025, Mỹ công bố mức thuế đối ứng áp cho hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam lên tới 46%. Đây là một bất lợi lớn đối với lĩnh vực xuất, nhập khẩu của Việt Nam. Điều này sẽ khiến việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2025 ngày càng khó khăn, thách thức hơn, đặc biệt là phải đồng thời triển khai khối lượng lớn công việc, bảo đảm tiến độ sắp xếp đơn vị hành chính các cấp theo chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị. Do đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 8% của năm 2025 là thách thức lớn, cần sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, của Chính phủ, doanh nghiệp và Nhân dân cả nước.

[1] Tốc độ tăng GDP quý I các năm 2011-2020 lần lượt là: 5,96%; 4,94%; 4,68%; 5,54%; 6,25%; 5,49%; 5,17%; 7,78%; 7,09%; 3,21%.