Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam: Bản thiết kế cho tương lai dữ liệu quốc gia

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, yêu cầu xây dựng nền quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu đang trở thành xu hướng phát triển chung của nhiều quốc gia. Đối với Việt Nam, yêu cầu đó đặt ra nhiệm vụ phải đổi mới mạnh mẽ hệ thống thông tin thống kê nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu lãnh đạo, quản lý, điều hành và hoạch định chính sách phát triển kinh tế – xã hội.

Ngày 01/12/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2014/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đây là văn bản chiến lược quan trọng, định hướng phát triển toàn diện ngành Thống kê trong thời kỳ mới; đồng thời thể hiện quyết tâm xây dựng nền thống kê hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả, hội nhập quốc tế và thích ứng với yêu cầu của nền kinh tế số.

Chiến lược xác định rõ quan điểm phát triển thống kê phải đi trước một bước, trở thành hạ tầng thông tin quan trọng phục vụ sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức.

Theo Chiến lược, phát triển thống kê phải bảo đảm tính tập trung, thống nhất, đồng bộ, thông suốt và hiệu quả trong toàn hệ thống thống kê nhà nước; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn bộ hoạt động thống kê.

Một trong những nội dung trọng tâm của Chiến lược là đổi mới toàn diện phương thức sản xuất thông tin thống kê theo hướng hiện đại, số hóa và tích hợp dữ liệu.

Theo đó, Chiến lược đặt ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm như: hoàn thiện hệ thống pháp luật về thống kê; đổi mới phương pháp thu thập thông tin; mở rộng sử dụng dữ liệu hành chính; hiện đại hóa quy trình xử lý, tổng hợp và phổ biến thông tin thống kê; phát triển cơ sở dữ liệu thống kê tập trung; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương.

Đây là bước chuyển quan trọng nhằm từng bước xây dựng hệ sinh thái dữ liệu thống kê quốc gia hiện đại, phục vụ hiệu quả hơn công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách phát triển kinh tế – xã hội.

Bên cạnh đổi mới công nghệ và phương thức sản xuất thông tin, Chiến lược cũng đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng thông tin thống kê.

Theo đó, hoạt động thống kê phải bảo đảm tính trung thực, khách quan, chính xác, đầy đủ và kịp thời của số liệu thống kê. Đây được xem là yêu cầu cốt lõi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính minh bạch của nền kinh tế và củng cố niềm tin của xã hội đối với thông tin thống kê.

Chiến lược cũng đặt mục tiêu nâng cao năng lực thống kê quốc gia theo hướng tiếp cận các chuẩn mực và thông lệ quốc tế.

Theo đó, ngành Thống kê sẽ từng bước nghiên cứu, áp dụng các phương pháp thống kê tiên tiến; nâng cao năng lực phân tích, dự báo; tăng cường tư liệu hóa và chuyển đổi số hoạt động thống kê; đồng thời đẩy mạnh hợp tác và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực thống kê.

Một trong những yêu cầu quan trọng khác được Chiến lược đặt ra là xây dựng đội ngũ làm công tác thống kê chuyên nghiệp, có trình độ chuyên môn cao, thích ứng với môi trường số và yêu cầu đổi mới phương pháp thống kê trong giai đoạn mới.

Trong quá trình triển khai Chiến lược, nhiều nhiệm vụ và giải pháp đã được các bộ, ngành, địa phương và hệ thống thống kê nhà nước tích cực thực hiện. Công tác hoàn thiện thể chế thống kê, đổi mới phương pháp thu thập thông tin, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và hiện đại hóa hoạt động thống kê đang từng bước được triển khai đồng bộ.

Tầm nhìn đến năm 2045, Chiến lược hướng tới xây dựng nền thống kê Việt Nam hiện đại, chất lượng cao, đạt trình độ khá trong khu vực ASEAN và từng bước tiếp cận trình độ các nước phát triển trên thế giới.

Đây không chỉ là mục tiêu phát triển của riêng ngành Thống kê mà còn là yêu cầu tất yếu trong quá trình xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại dựa trên dữ liệu.

Trong thời đại số, dữ liệu ngày càng trở thành nền tảng của quản trị và phát triển. Vì vậy, Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2045 chính là “bản thiết kế” quan trọng cho tương lai dữ liệu quốc gia, góp phần xây dựng nền thống kê hiện đại, minh bạch, hiệu quả và hội nhập quốc tế.

                                    Tổ Truyền thông và Thư viện, Văn phòng Cục Thống kê