Tầm nhìn 2045: Khát vọng xây dựng nền thống kê hàng đầu khu vực

Mỗi quốc gia phát triển đều có một nền thống kê phát triển tương xứng. Điều này không phải ngẫu nhiên. Trong thế giới hiện đại, dữ liệu và thông tin thống kê đã trở thành nền tảng quan trọng của quản trị quốc gia, hoạch định chính sách và điều hành phát triển. Khi các quyết định ngày càng đòi hỏi phải dựa trên bằng chứng, vai trò của thống kê không còn dừng lại ở việc phản ánh thực trạng mà đã trở thành một trong những yếu tố góp phần tạo nên năng lực cạnh tranh của quốc gia. Chính vì vậy, Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2045 không chỉ đặt ra các mục tiêu trước mắt mà còn hướng tới một khát vọng lớn hơn: xây dựng nền thống kê hiện đại, tiên tiến và từng bước đạt trình độ hàng đầu trong khu vực.

Tầm nhìn đến năm 2045 được hình thành trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI. Đây là giai đoạn đất nước sẽ đối mặt với những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng quản trị, hiệu quả điều hành và năng lực thích ứng với những biến động của thế giới. Để đáp ứng những yêu cầu đó, hệ thống thông tin thống kê quốc gia phải phát triển tương xứng với trình độ phát triển của nền kinh tế và xã hội. Một quốc gia hiện đại cần một nền thống kê hiện đại; một nền kinh tế có sức cạnh tranh cao cần một hệ thống thông tin đủ năng lực phản ánh chính xác và kịp thời mọi chuyển động của nền kinh tế đó.

Khát vọng xây dựng nền thống kê hàng đầu khu vực không đơn thuần là mục tiêu về vị trí hay thứ hạng. Điều cốt lõi nằm ở việc xây dựng một hệ thống thống kê có chất lượng, có uy tín và có khả năng đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin của xã hội. Một nền thống kê tiên tiến phải bảo đảm tính khách quan, trung thực, minh bạch và chuyên nghiệp; đồng thời có khả năng cung cấp những thông tin đáng tin cậy phục vụ sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và nhu cầu của người sử dụng thông tin.

Trong tương lai, sự phát triển của thống kê sẽ không chỉ được đánh giá qua số lượng cuộc điều tra hay số lượng chỉ tiêu được công bố. Giá trị của thống kê ngày càng được thể hiện ở khả năng cung cấp thông tin có chất lượng cao, có tính dự báo và hỗ trợ hiệu quả cho quá trình ra quyết định. Một nền thống kê mạnh không phải được đo bằng số lượng báo cáo được công bố, mà bằng khả năng tạo ra những thông tin có giá trị cho sự phát triển.

Một trong những đặc trưng của nền thống kê hàng đầu khu vực là khả năng thích ứng nhanh với những thay đổi của thời đại. Thế giới đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo và nhiều mô hình phát triển mới. Những thay đổi đó đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động thống kê. Hệ thống thống kê tương lai phải có khả năng phản ánh được những hiện tượng kinh tế – xã hội mới, khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu mới và liên tục đổi mới phương pháp tiếp cận để đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng đa dạng.

Bên cạnh đó, nền thống kê hàng đầu khu vực phải là nền thống kê hoạt động trên nền tảng dữ liệu hiện đại. Dữ liệu sẽ tiếp tục là nguồn lực quan trọng nhất của hoạt động thống kê trong tương lai. Việc phát triển các cơ sở dữ liệu thống kê, tăng cường khai thác dữ liệu hành chính, mở rộng khả năng kết nối dữ liệu và nâng cao chất lượng thông tin sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của hệ thống thống kê quốc gia. Đây cũng là một trong những định hướng quan trọng được đặt ra trong Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam.

Tuy nhiên, công nghệ và dữ liệu chỉ là điều kiện cần. Yếu tố quyết định vẫn là con người. Một nền thống kê hiện đại cần đội ngũ công chức, viên chức có trình độ chuyên môn cao, tư duy đổi mới, năng lực hội nhập quốc tế và tinh thần trách nhiệm đối với từng thông tin được công bố. Chính con người là nhân tố bảo đảm cho chất lượng, uy tín và sự phát triển bền vững của hệ thống thống kê quốc gia.

Khát vọng đến năm 2045 cũng gắn liền với mục tiêu nâng cao vị thế của thống kê Việt Nam trong khu vực và trên thế giới. Điều đó không chỉ được thể hiện thông qua việc áp dụng các chuẩn mực tiên tiến mà còn thông qua khả năng tham gia tích cực vào các hoạt động hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm và đóng góp vào sự phát triển chung của cộng đồng thống kê toàn cầu. Một nền thống kê có uy tín sẽ góp phần nâng cao hình ảnh và vị thế của quốc gia trong tiến trình hội nhập quốc tế.

Nhìn về tương lai, hành trình xây dựng nền thống kê hàng đầu khu vực chắc chắn sẽ còn nhiều thách thức. Nhưng đó là một mục tiêu có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước. Tầm nhìn 2045 không chỉ là đích đến của ngành Thống kê mà còn là một phần của khát vọng phát triển đất nước. Khi hệ thống thống kê ngày càng hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn, những quyết sách phát triển của quốc gia sẽ có thêm nền tảng vững chắc từ các bằng chứng và dữ liệu đáng tin cậy.

Đến năm 2045, mục tiêu không chỉ là xây dựng một nền thống kê có trình độ tiên tiến mà còn là xây dựng một nền thống kê đủ năng lực đồng hành cùng đất nước trên con đường trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao. Đó chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của tầm nhìn mà Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam đã đặt ra cho ngành Thống kê trong giai đoạn phát triển mới.

                                   Tổ Truyền thông và Thư viện, Văn phòng Cục Thống kê