Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025

Trải qua 40 năm thực hiện đường lối đổi mới và xây dựng Chủ nghĩa xã hội, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn và quan trọng. Từ một quốc gia nghèo đói, bị cô lập, Việt Nam đã trở thành một nền kinh tế năng động với quy mô kinh tế đứng thứ 34 trên thế giới và thứ 4 trong khu vực Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt khoảng 6,5%/năm.

Sự phát triển kinh tế không chỉ cải thiện đáng kể mức sống vật chất mà còn là nền tảng vững chắc, cung cấp nguồn lực tài chính dồi dào, góp phần quan trọng vào những tiến bộ vượt bậc trong lĩnh vực y tế. Nhờ đó, Việt Nam đã đạt được nhiều chỉ số sức khỏe ấn tượng: Tuổi thọ trung bình tăng cao, tỷ lệ tử vong mẹ và trẻ em giảm mạnh, nhiều dịch bệnh truyền nhiễm được kiểm soát thành công và làm chủ được các kỹ thuật y khoa tiên tiến ngang tầm khu vực.

Tuy nhiên, song hành với sự phát triển kinh tế và thay đổi lối sống, mô hình bệnh tật và xu hướng tử vong của Việt Nam đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ, đặt ra những thách thức mới cho hệ thống y tế.

Chính vì vậy, việc theo dõi, phân tích và đánh giá xu hướng nguyên nhân tử vong có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đây không chỉ là cơ sở khoa học để xây dựng và giám sát các chính sách y tế, an sinh xã hội, mà còn giúp định hướng ưu tiên phân bổ nguồn lực cho công tác phòng, chống bệnh tật, nâng cao sức khỏe Nhân dân và cải thiện tuổi thọ trung bình. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam đạt được những thành công đáng ghi nhận trong thực hiện Chương trình hành động quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2021-2025, đồng thời đang xây dựng Chương trình hành động cho giai đoạn 2026-2030 với những cam kết mạnh mẽ về việc bảo đảm quyền cơ bản về nhận dạng pháp lý cho công dân, hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng, để không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển của đất nước.

Ấn phẩm “Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025” dựa trên dữ liệu đăng ký khai tử để phân tích toàn diện về mô hình nguyên nhân tử vong tại Việt Nam trong giai đoạn 2021-2025 nhằm mục đích làm sáng tỏ các xu hướng chính, nhận diện các gánh nặng bệnh tật ở Việt Nam và đề xuất các khuyến nghị dựa trên bằng chứng, góp phần định hướng chính sách y tế quốc gia, đảm bảo mọi người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt nhất và phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Kết cấu ấn phẩm gồm 3 chương và Hệ thống biểu tổng hợp, cụ thể:

Chương I: Khái quát hệ thống đăng ký khai tử và ghi nhận nguyên nhân tử vong ở Việt Nam

Nội dung Chương I trình bày tổng quan về hệ thống đăng ký khai tử và ghi nhận nguyên nhân tử vong hiện nay, khung phân loại nguyên nhân tử vong dựa trên danh mục 81 nguyên nhân tử vong tại cộng đồng của Việt Nam. Ngoài ra, chương này cũng giới thiệu phương pháp xác định, mã hóa nguyên nhân tử vong cùng các khái niệm và định nghĩa sử dụng trong ấn phẩm, nhằm bảo đảm tính thống nhất và khả năng so sánh của kết quả phân tích.

Chương II: Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong ở Việt Nam Nội dung Chương II tập trung phân tích quy mô, cơ cấu và xu hướng tử vong theo nhóm nguyên nhân lớn, phản ánh xu hướng dịch tễ học ở Việt Nam. Các nội dung bao gồm tử vong do ung thư; đột quỵ và bệnh tim mạch; đái tháo đường và suy thận; bệnh tiêu hóa; COVID-19; tai nạn giao thông, đuối nước, tự tử và các biến cố bất thường khác; cũng như các nguyên nhân do tuổi già và các bệnh không xác định sẽ được phân tích kỹ nhằm cung cấp bằng chứng thực tiễn phục vụ hoạch định chính sách y tế – xã hội.

Chương III. Kết luận và kiến nghị

Chương cuối cùng tóm lược các phát hiện chính, trình bày một số hạn chế trong việc ghi nhận và phân tích xu hướng nguyên nhân tử vong, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng ghi nhận, phân tích nguyên nhân tử vong và sử dụng hiệu quả thông tin tử vong trong xây dựng chính sách. Ấn phẩm được biên soạn ở phạm vi toàn quốc, các kết quả chủ yếu trình bày theo các năm xảy ra sự kiện đăng ký khai tử giai đoạn 2021-2025. Kết quả tổng hợp và phân tích trong ấn phẩm không nhằm thay thế kết luận hoặc đánh giá nguyên nhân hoặc xu hướng tử vong theo chuyên môn của ngành y tế.

CỤC THỐNG KÊ