Một số nét chính tình hình kinh tế – xã hội tháng Tư và 4 tháng đầu năm 2026

Những tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới và trong nước tiếp tục gặp nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt xung đột vũ trang gia tăng tại Trung Đông. Tuy nhiên, các ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương đã quyết liệt thực hiện giải pháp trong Nghị quyết, Chỉ thị của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về phát triển kinh tế – xã hội nhằm đạt kết quả cao nhất các mục tiêu của kế hoạch sản xuất, kinh doanh năm 2026. Kinh tế – xã hội tháng Tư và bốn tháng đầu năm 2026 của nước ta đạt được kết quả tích cực. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát trong tầm kiểm soát, các cân đối lớn được đảm bảo, các ngành, lĩnh vực đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo đà tăng trưởng cho các tháng, quý tiếp theo. Một số nét chính về kinh tế – xã hội tháng Tư và bốn tháng đầu năm 2026 của nước ta như sau:

1. Điểm sáng và tích cực

(1) Chăn nuôi lợn và gia cầm tiếp tục xu hướng phát triển ổn định; sản lượng gỗ khai thác và sản lượng thủy sản nuôi trồng đều tăng so với cùng kỳ năm trước.

Chăn nuôi lợn tiếp tục phục hồi, tổng đàn lợn cả nước cuối tháng 4/2026 ước tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước; đàn gia cầm tăng 2,5%.

Sản xuất lâm nghiệp tập trung trồng và chăm sóc rừng, khai thác gỗ đến kỳ thu hoạch. Sản lượng khai thác tháng 4/2026 ước đạt 1.674,8 nghìn m³, tăng 1,5% so với cùng kỳ năm 2025; tính chung bốn tháng đầu năm đạt 6.021,9 nghìn m³, tăng 2,4%.

Nuôi tôm nước lợ thâm canh và ứng dụng công nghệ cao tiếp tục được mở rộng. Sản lượng thủy sản nuôi trồng tháng 4/2026 ước đạt 471,6 nghìn tấn, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó tôm thẻ chân trắng đạt 84,7 nghìn tấn, tăng 9,0%; tôm sú đạt 25,7 nghìn tấn, tăng 4,9%. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, sản lượng thủy sản nuôi trồng ước đạt 1.780,3 nghìn tấn, tăng 5,2% so với cùng kỳ năm trước; trong đó tôm thẻ chân trắng đạt 225,5 nghìn tấn, tăng 8,7%; tôm sú đạt 78,6 nghìn tấn, tăng 4,8%.

 (2) Sản xuất công nghiệp tiếp tục xu hướng tích cực nhờ năng lực sản xuất mới tăng đi vào hoạt động, đơn hàng phục hồi và hiệu ứng lan tỏa từ đầu tư công cùng với nhu cầu tiêu dùng nội địa tăng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 4/2026 ước tăng 9,9% so với cùng kỳ năm trước, tính chung bốn tháng đầu năm tăng 9,2%, là mức tăng cao nhất của bốn tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước trong bốn năm gần đây[1]. Trong đó, chỉ số sản xuất một số ngành công nghiệp trọng điểm tăng cao, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng toàn ngành công nghiệp[2].

(3) Hoạt động thương mại dịch vụ tăng trưởng khá tích cực, phản ánh sức cầu trong nước phục hồi và cải thiện. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 2.546,6 nghìn tỷ đồng, tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn cùng kỳ các năm 2024 và 2025 (lần lượt là 8,8% và 9,4%); vận chuyển hành khách tăng 15,0% và luân chuyển tăng 12,7%; vận chuyển hàng hóa tăng 14,2% và luân chuyển tăng 10,2%.

Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa bốn tháng đầu năm 2026 ước đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn cùng kỳ các năm 2024 (15,4%) và năm 2025 (15,7%), trong đó xuất khẩu tăng 19,7%; nhập khẩu tăng 28,7%.

(4) Hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch ngày càng chuyên nghiệp, chất lượng dịch vụ không ngừng được cải thiện nên thu hút số lượng lớn khách quốc tế đến Việt Nam. Khách quốc tế đến nước ta bốn tháng đầu năm 2026 đạt 8,8 triệu lượt người, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất của bốn tháng đầu năm các năm từ trước đến nay. Khách quốc tế đến nước ta tăng cao góp phần đưa doanh thu du lịch lữ hành bốn tháng đầu năm 2026 ước đạt 31,9 nghìn tỷ đồng, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước.

(5) Thu hút vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng trưởng ấn tượng. Tính đến ngày 27/4/2026, cả nước thu hút được 1.249 dự án đầu tư nước ngoài cấp mới với số vốn đạt 12,15 tỷ USD, tăng 3,7% về số dự án và gấp 2,2 lần về số vốn so với cùng kỳ năm 2025 (cùng kỳ năm 2025 có 1.204 dự án và vốn đăng ký cấp mới đạt 5,59 tỷ USD), cho thấy Việt Nam tiếp tục giữ vững vị thế là điểm đến thu hút đầu tư nước ngoài trong điều kiện thế giới còn nhiều bất ổn. Vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đạt 7,4 tỷ USD, tăng 9,8% so với cùng kỳ năm trước.

(6) Những tháng đầu năm ghi nhận tinh thần khởi nghiệp sôi động, phản ánh kỳ vọng của doanh nghiệp đối với đà tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, cả nước có 77,8 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký gần 785,4 nghìn tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký đạt 356,9 nghìn lao động, tăng 50,7% về số doanh nghiệp, tăng 60,1% về vốn đăng ký và tăng 0,3% về số lao động so với cùng kỳ năm trước. Số doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt hơn 119,4 nghìn doanh nghiệp, tăng 32,8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 108,9 nghìn doanh nghiệp, tăng 12,8%.

2. Hạn chế, tồn tại

(1) Ngành Nông nghiệp vẫn gặp nhiều thách thức. Tiến độ gieo trồng một số cây hằng năm tính đến ngày 20/4/2026 đạt thấp chủ yếu do ảnh hưởng của bão, mưa kéo dài gây ngập úng[3]; chi phí thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y tăng cao, dịch tả lợn châu Phi tiềm ẩn nguy cơ tái phát cục bộ; hiệu quả kinh tế chăn nuôi trâu, bò thấp, diện tích chăn thả bị thu hẹp, quy mô đàn giảm.

(2) Chỉ số sản xuất một số ngành công nghiệp trọng điểm có mức tăng thấp hơn cùng kỳ năm trước do ảnh hưởng từ chi phí sản xuất đầu vào tăng cao. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026[4], ngành sản xuất da và sản phẩm có liên quan tăng 4,4% so với cùng kỳ năm trước; sản xuất than cốc, dầu mỏ tinh chế tăng 4,8%; chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa tăng 6,9%; sản xuất trang phục tăng 7,6% …

(3) Một bộ phận doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể là 15,2 nghìn doanh nghiệp, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước, đây là mức tăng cao kỷ lục của bốn tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước trong nhiều năm qua. Bên cạnh đó, số vốn đăng ký tăng thêm của các doanh nghiệp đang hoạt động trong bốn tháng đầu năm 2026 đạt gần 1,1 triệu tỷ đồng, giảm 16,8% so với cùng kỳ năm 2025.

(4) Hoạt động xuất khẩu hàng hóa của khu vực kinh tế trong nước tiếp tục xu hướng giảm, cán cân thương mại nhập siêu. Tháng 4/2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của khu vực kinh tế trong nước đạt 8,88 tỷ USD, giảm 4,2% so với cùng kỳ năm trước. Cán cân thương mại hàng hóa tháng 4/2026 ước nhập siêu 3,28 tỷ USD, là lần thứ năm liên tiếp nhập siêu kể từ tháng 12/2025[5] và là mức nhập siêu cao nhất trong năm tháng qua; tính chung bốn tháng đầu năm 2026 nhập siêu 7,11 tỷ USD, là lần nhập siêu trở lại của bốn tháng đầu năm sau 8 năm liên tiếp xuất siêu, gây nguy cơ đảo chiều cán cân thương mại hàng hóa năm 2026 từ xuất siêu sang nhập siêu và áp lực lên thị trường ngoại hối, tỷ giá.

(5) Lạm phát tăng cao do ảnh hưởng của chi phí nguyên liệu đầu vào, chi phí vận chuyển gia tăng. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4/2026 tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước; tính chung bốn tháng đầu năm tăng 3,99%. Đây là mức tăng CPI cao nhất của tháng Tư và bốn tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước trong 5 năm qua[6].

3. Kiến nghị

Bên cạnh những kết quả đạt được, bước sang những tháng, quý tiếp theo, kinh tế – xã hội nước ta dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức khi kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, biến động nhanh và khó lường về kinh tế, chính trị, quân sự; dịch bệnh, thiên tai khó dự báo trước. Việc đạt mục tiêu đặt ra năm 2026 theo Nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ là một thách thức lớn, do đó để tạo đà tăng trưởng cho các tháng, quý tiếp theo cần tập trung thực hiện các giải pháp sau:

Một là, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, kiểm soát giá cả và thị trường. Theo dõi sát diễn biến quốc tế (xung đột Trung Đông, giá dầu, vận tải, tỷ giá…), kịp thời cập nhật kịch bản tăng trưởng, lạm phát. Điều hành chính sách vĩ mô linh hoạt, thận trọng, nâng cao năng lực tự chủ nền kinh tế. Quản lý giá xăng dầu hiệu quả; tránh điều chỉnh đồng thời các mặt hàng Nhà nước quản lý để giảm áp lực lạm phát.

Hai là, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển. Đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, triển khai các dự án lớn, trọng điểm; thu hút FDI chất lượng cao; phát huy vai trò doanh nghiệp nhà nước và khu vực tư nhân. Ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.

Ba là, thúc đẩy tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, thương mại điện tử; kết nối cung – cầu; hỗ trợ các ngành chịu tác động bởi chi phí đầu vào. Tăng cường quản lý thị trường, bảo đảm nguồn cung hàng thiết yếu. Đẩy mạnh kích cầu du lịch gắn với các sự kiện năm 2026.

Bốn là, thúc đẩy xuất khẩu bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và đa dạng hóa thị trường. Tận dụng hiệu quả các FTA, mở rộng thị trường xuất khẩu; nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Phát triển logistics, giảm chi phí; hỗ trợ tiêu thụ nông, lâm, thủy sản.

Năm là, tạo đột phá các động lực tăng trưởng mới. Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới; thu hút nhân lực chất lượng cao, chuyên gia trong và ngoài nước.

Sáu là, tăng cường phòng, chống dịch bệnh và chủ động ứng phó thiên tai. Triển khai hiệu quả các biện pháp phòng chống dịch; chủ động ứng phó mưa lũ, hạn hán, xâm nhập mặn; bảo đảm sản xuất nông nghiệp, phòng chống cháy rừng. Thực hiện có hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, lao động, việc làm, đảm bảo ổn định và nâng cao đời sống của Nhân dân./.

 CỤC THỐNG KÊ

 [1] Tốc độ tăng/giảm chỉ số sản xuất công nghiệp bốn tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước giai đoạn 2022-2026 lần lượt là: 7,8%; -2,5%; 6,3%; 8,6%; 9,2%.

 [2] Sửa chữa, bảo dưỡng và lắp đặt máy móc, thiết bị tăng 20,7%; sản xuất hoá chất và sản phẩm hoá chất tăng 20,6%; sản xuất kim loại tăng 18,7%; sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác tăng 17,9%; sản xuất xe có động cơ tăng 17,0%; sản xuất đồ uống tăng 15,9%; sản xuất giường, tủ, bàn, ghế tăng 12,5%.

[3] Diện tích gieo trồng lạc giảm 3,4%; ngô giảm 1,1%; khoai lang giảm 0,9%; rau, đậu các loại tăng 0,5%.

[4] Bốn tháng đầu năm 2025, ngành sản xuất da và sản phẩm có liên quan tăng 17,6% so với cùng kỳ năm trước; sản xuất than cốc, dầu mỏ tinh chế tăng 14,6%; chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa tăng 14,0%; sản xuất trang phục tăng 15,1% …

[5] Cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu từ tháng 12/2025 đến tháng 4/2026 lần lượt là: 0,64 tỷ USD; 1,94 tỷ USD; 1,01 tỷ USD; 0,68 tỷ USD; 3,28 tỷ USD.

[6] Chỉ số giá tiêu dùng tháng Tư so với cùng kỳ năm trước các năm 2022-2026 lần lượt là: 2,64%; 2,81%; 4,40%; 3,12%; 5,46%. Bốn tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước các năm 2022-2026 lần lượt là: 2,10%; 3,84%; 3,93%; 3,20%; 3,99%.